เล่มที่ 74
ส่วนที่ 274
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 274 อ้างอิง: Book 74, Section 274 ประเภท: section
เนื้อหา
ข้าแต่พระภูมิบาล ผู้เป็นใหญ่ใคร่ครวญ ก่อนแล้วจึงปรับสินไหม. ย่อมอิ่มใจถึงสิ่งที่ ทำแล้วโดยพลัน. ประโยชน์ทั้งหลายของตน ที่ด้วยการตั้งใจชอบ ย่อมไม่ตามเดือดร้อนใน ภายหลัง. ผู้จำแนกกรรมทั้งหลายในโลกอัน วิญญูชนสรรเสริญแล้วอันมีสุขเป็นกำไร ทำ กรรมอันไม่ตามเดือดร้อน กรรมเหล่านั้นย่อม เป็นกรรมอันบัณฑิตทั้งหลายเห็นชอบแล้ว ข้าแต่พระบิดาผู้เป็นใหญ่ในชน เพชฌ- ฆาตสะพายดาบ นุ่งผ้าย้อมน้ำฝาดเดินมาจะฆ่า ข้าพระองค์. ข้าแต่เทวะ ข้าพระองค์นั่งบน ตักพระชนนี เพชฌฆาตเหล่านั้นฉุดคร่า ข้าพระองค์อย่างรีบร้อน. ข้าแต่พระราชา ข้าพระองค์ได้รับทุกข์เผ็ดร้อนแสนสาหัส ได้ มีจิตเพราะพูดคำอ่อนหวานน่ารัก. วันนี้ ข้าพระองค์พ้นจากการฆ่าได้ด้วยความยาก. ในบทเหล่านั้น บทว่า อนิสมฺม คือไม่ใคร่ครวญ. บทว่า อนวตฺถาย คือไม่กำหนด. บทว่า เวภงฺโค คือวิบัติ. บทว่า วิปาโก คือความสำเร็จ. บทว่า อสญฺโต คือไม่สำรวม ทุศีล. บทว่า ปณเยยฺย คือพึงปรับ. บทว่า เวคา คือโดยเร็ว โดยพลัน. บทว่า สมฺมาปณีธีจ คือด้วยการตั้งใจไว้โดยชอบ อธิบายว่า ประโยชน์ทั้งหลายของตนที่ทำด้วย จิตตั้งไว้โดยแยบคาย. บทว่า วิภชฺช คือจำแนกด้วยปัญญาอย่างนี้ว่า กรรมนี้ควรทำ กรรมนี้ไม่ควรทำ ดังนี้ . บทว่า กมฺมายตนานิ คือกรรม ทั้งหลาย. บทว่า พุทฺธานุมตานิ คืออันบัณฑิตทั้งหลายเห็นชอบ คือไม่มีโทษ. บทว่า กฏุกํ คือข้าพระองค์ถึงมรณภัยอันเป็นทุกข์ ไม่น่ายินดี คับแค้น แสนสาหัส. บทว่า ลทฺธ คือให้ชีวิต ด้วยกำลังความรู้ของตน. บทว่า ปพฺพชฺชเมวาภิมโน คือข้าพระองค์มีจิตมุ่งต่อบรรพชา.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ