เล่มที่ 74
ส่วนที่ 181
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 181 อ้างอิง: Book 74, Section 181 ประเภท: section
เนื้อหา
ท่านผู้แสวงหาธรรมอันยิ่งใหญ่ น่าอัศจรรย์ ไม่เคยมี ฯ ล ฯ โดยธรรมสมควรแก่ธรรม ฉะนี้แล. ว่าด้วยจริยาวัตรของจัมเปยยกนาคราช อีกเรื่องหนึ่ง ในกาลเมื่อเราเป็นพยานาค ชื่อจัมเปยยกะมีฤทธิ์มาก แม้ในกาลนั้น เรา เป็นผู้ประพฤติธรรม เพียบพร้อมด้วยศิลวัตร หมองูได้จับเราเป็นผู้ประพฤติธรรม รักษาอุโบ- สถให้เล่นรำอยู่ที่ใกล้ประตูพระราชวัง หมองู นั้นคิดเอาสีเช่นใด คือ สีเขียว สีเหลือง หรือ สีแดง เราย่อมเปลี่ยนไปตามจิตของเขา แปลง กายให้เหมือนที่เขาคิด เราได้ทำน้ำให้เป็นบก บ้าง ได้ทำบกให้เป็นน้ำบ้าง ถ้าแหละเราโกรธ เคืองต่อหมองูนั้น ก็พึงทำเขาให้เป็นเถ้าโดย ฉับพลัน ถ้าเราจักเป็นไปตามอำนาจจิต เราก็จัก เสื่อมจากศีล เมื่อเราเสื่อมจากศีล ประโยชน์. อันสูงสุดจะไม่สำเร็จ กายของเรานี้จะแตกไป กระจัดกระจายอยู่ ณ ที่นี้ เหมือนแกลบ จงกระจัดกระจายอยู่ก็ตามเถิด เราจะไม่ทำ ลายศีลละ ฉะนี้แล. พึงทราบวินิจฉัยในอรรถกถาจัมเปยยนาคจริยาที่ ๓ ดังต่อไปนี้. บทว่า จมฺเปยฺยโก พระยานาคชื่อว่าจัมเปยยกะ คือ แม่น้ำชื่อว่าจัมปา อยู่ใน ระหว่างแคว้นอังคะและมคธะ. ใต้แม่น้ำนั้นแม้นาคพิภพก็ชื่อว่าจัมปา เพราะ เกิดไม่ไกลกัน. นาคราชชื่อว่าจัมเปยยกะเกิดที่นาคพิภพนั้น. บทว่า ตทาปิ ธมฺมิโก อาสึ แม้ในกาลนั้นเราเป็นผู้ประพฤติธรรม คือแม้ในกาลที่เรา เป็นนาคราชชื่อว่า จัมเปยยกะนั้นก็ได้เป็นผู้ประพฤติธรรม.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ