เล่มที่ 73
ส่วนที่ 500
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 500 อ้างอิง: Book 73, Section 500 ประเภท: section
เนื้อหา
มีอัครอุปัฏฐาก ซึ่งว่าธนัญชยะ และวิสาขะ อัคร อุปัฏฐายิกาชื่อว่า ปทุมา และสิรินาคา. พระมหามุนีพระองค์นั้น สูง ๕๘ ศอก ทรงงาม เหมือนดวงอาทิตย์ เต็มเหมือนดวงจันทร์. ในยุคนั้น มนุษย์มีอายุเก้าหมื่นปี พระปุสส- พุทธเจ้าพระองค์นั้น ทรงมีพระชนม์ยืนถึงเพียงนั้น จึงทรงยังชนเป็นอันมากให้ข้ามโอฆะ. พระศาสดาแม้พระองค์นั้น ทรงสั่งสอนสัตว์ เป็นอันมาก ยังชนเป็นอันมากให้ข้ามโอฆะ พระองค์ ทั้งพระสาวก มีพระยศที่ไม่มีใครเทียบ ก็ยังปริ- นิพพาน. พระศาสดา ชินวรปุสสพุทธเจ้า เสด็จดับขันธ- ปรินิพพาน ณ พระวิหารเสนาราม พระบรมสารีริกธาตุ ก็แผ่กระจายไปเป็นส่วน ๆ ในประเทศนั้นๆ. พรรณนาวงศ์พระปุสสพุทธเจ้าที่ ๑๘ ภายหลังต่อมาจากสมัยของพระผู้มีพระภาคเจ้าติสสะพระองค์นั้น เมื่อ มนุษย์ทั้งหลาย เสื่อมลงโดยลำดับและเจริญขึ้นอีก จนมีอายุมากหาประมาณ ไม่ได้ แล้วก็เสื่อมลงโดยลำดับ จนมีอายุได้เก้าหมื่นปี ในกัปนั้นนั่นเอง พระ- ศาสดาพระนามว่า ปุสสะ ก็อุบัติขึ้นในโลก พระผู้มีพระภาคเจ้าแม้พระองค์ นั้น ทรงบำเพ็ญบารมีทั้งหลาย ก็บังเกิดในสวรรค์ชั้นดุสิต จุติจากนั้นแล้วก็ ทรงถือปฏิสนธิในพระครรภ์ของ พระนางสิริมาเทวี อัครมเหสีของพระเจ้า ชัยเสนะ กรุงกาสี ถ้วนกำหนดทศมาส ก็ประสูติจากพระครรภ์พระชนนี ณ สิริมาราชอุทยาน พระองค์ทรงครองฆราวาสวิสัยอยู่เก้าพันปี ได้ยินว่า ทรง มีปราสาท ๓ หลัง ชื่อว่า ครุฬปักขะ หังสะ และ สุวรรณภาระ. ปรากฏพระ สนมกำนัลสามหมื่นนาง มี พระนางกีสาโคตมี เป็นประมุข เมื่อพระโอรสพระนามว่า อนูปมะ ของ พระนางกีสาโคตมี ทรง สมภพ พระมหาบุรุษทรงเห็นนิมิต ๔ ก็ขึ้นทรงช้างพระที่นั่งที่ประดับแล้ว เสด็จออกมหาภิเนษกรมณ์ทรงผนวช ชนโกฏิหนึ่งออกบวชตามเสด็จ พระองค์ อันภิกษุเหล่านั้นแวดล้อมแล้ว ทรงบำเพ็ญเพียร ๖ เดือน แต่นั้น ก็ทรงละ หมู่ ทรงเพิ่มความประพฤติแต่ลำพังพระองค์อยู่ ในวันวิสาขบูรณมี เสวยข้าว มธุปายาสที่ นางสิริวัฑฒา ธิดาของเศรษฐีผู้หนึ่ง ณ นครแห่งหนึ่งถวาย ทรงยับยั้งพักกลางวัน ณ ป่า สีสปาวัน เวลาเย็น ทรงรับหญ้า ๘ กำที่อุบาสก ชื่อ สิริวัฑฒะ ถวาย เสด็จเข้าไปยังโพธิพฤกษ์ชื่อ อามลกะคือ ต้นมะขาม ป้อม ทรงกำจัดกองกำลังมาร พร้อมทั้งตัวมาร บรรลุพระสัพพัญญุตญาณ ทรงเปล่งพระอุทานว่า อเนกชาติสํสารํ ฯ เป ฯ ตณฺหานํ ขยมชฺฌคา ยับยั้งอยู่ใกล้ต้นโพธิ์พฤกษ์ ๗ วัน ทรงเห็นภิกษุโกฏิหนึ่งซึ่งบวชกับพระองค์ เป็นผู้สามารถแทงตลอดธรรมได้จึงเสด็จไปทางอากาศ ลงที่อิสิปตนะมิคทายวัน สังกัสสนคร ทรงประกาศพระธรรมจักร ท่ามกลางภิกษุเหล่านั้น ครั้งนั้น อภิสมัยครั้งที่ ๑ ได้มีแก่สัตว์แสนโกฏิ. ด้วยเหตุนั้น จึงตรัสว่า ในมัณฑกัปนั้นนั่นเอง ได้มีพระศาสดาพระนาม ว่า ปุสสะ ผู้ยอดเยี่ยม ไม่มีผู้เปรียบ เสมอด้วยพระ- พุทธเจ้าผู้ไม่มีผู้เสมอ ผู้นำเลิศของโลก.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ