เล่มที่ 73
ส่วนที่ 358
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 358 อ้างอิง: Book 73, Section 358 ประเภท: section
เนื้อหา
พระโสภิตพุทธเจ้า ผู้แสวงคุณยิ่งใหญ่มีพระ- อัครสาวก ชื่อว่าพระอสมะ และ พระสุเนตตะ มีพระ พุทธอุปัฏฐากชื่อว่า พระอโนมะ. มีพระอัครสาวิกา ชื่อว่า พระนกุลา และพระ สุชาดา. พระพุทธเจ้าพระองค์นั้น เมื่อตรัสรู้ ก็ตรัสรู้ ณ โคนโพธิพฤกษ์ ชื่อว่าต้นนาคะ. พระมหามุนี สูง ๕๘ ศอก ส่งรัศมีสว่างไปทุก ทิศ ดังดวงอาทิตย์อุทัย. ป่าใหญ่ มีดอกไม้บานสะพรั่ง อบอวลด้วยกลิ่น หอมนานา ฉันใด. ปาพจน์ของพระโสภิตพุทธเจ้า ก็ อบอวลด้วยกลิ่น คือศีลฉันนั้นเหมือนกัน. ขึ้นชื่อว่า มหาสมุทร อันใครๆ ไม่อิ่มได้ด้วย การเห็น ฉันใด ปาพจน์ของพระโสภิตพุทธเจ้า อัน ใครๆ ก็ไม่อิ่มด้วยการฟัง ฉันนั้นเหมือนกัน. ในยุคนั้น มนุษย์มีอายุเก้าหมื่นปี พระโสภิตะ พุทธเจ้าพระองค์นั้น เมื่อทรงมีพระชนม์ยืนอย่างนั้น จึงทรงยังหมู่ชนเป็นอันมากให้ข้ามโอฆสงสาร. พระองค์ทั้งพระสาวก ประทานโอวาทานุศาสน์ แก่ชนที่เหลือแล้ว ก็ดับขันธปรินิพพาน เหมือนดวง ไฟไหม้แล้วก็ดับ ฉะนั้น. พระพุทธเจ้า ผู้เสมอด้วยพระพุทธเจ้าผู้ที่ไม่มี ผู้เสมอพระองค์นั้นด้วย เหล่าพระสาวก ผู้ถึงกำลัง เหล่านั้นด้วย ทั้งนั้นอันตรธานไปสิ้น สังขารทั้งปวง ก็ว่างเปล่า แน่แท้. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สตรํสีว แปลว่า เหมือนดวงอาทิตย์ ความว่า ส่องแสงสว่างไปทุกทิศ. บทว่า ปวนํ แปลว่า ป่าใหญ่. บทว่า ธูปิตํ ได้แก่ อบ ทำให้มีกลิ่น. บทว่า อตปฺปิโย ได้แก่ ไม่ทำความอิ่ม หรือไม่เกิดความอิ่ม. บทว่า ตาวเท แปลว่า ในกาลนั้น . ความว่า ในกาล เพียงนั้น. บทว่า ตาเรสิ แปลว่า ให้ข้าม. บทว่า โอวาทํ ความว่า การ สอนครั้งเดียว ชื่อว่า โอวาท. บทว่า อนุสิฏฺึ ความว่า การกล่าวบ่อย ๆ ชื่อว่า อนุสิฏฐิ [อนุศาสน์]. บทว่า เสสเก ชเน ได้แก่ แก่ชนที่เหลือ ซึ่ง ยังไม่บรรลุการแทงตลอดสัจจะ. บทว่า หุตาสโนว ตาเปตฺวา แปลว่า เหมือนไฟไหม้แล้ว อีกอย่างหนึ่ง ปาฐะก็อย่างนี้เหมือนกัน. ความว่า พระผู้มี พระภาคเจ้า ปรินิพพาน เพราะสิ้นอุปาทาน. ในคาถาที่เหลือในที่ทุกแห่ง ง่ายทั้งนั้นแล.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ