เล่มที่ 72
ส่วนที่ 86
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 86 อ้างอิง: Book 72, Section 86 ประเภท: section
เนื้อหา
หากว่าคาถาที่ประกอบด้วยบทอันไม่มี ประโยชน์แม้มีตั้ง ๑,๐๐๐ คาถา บทแห่งคาถาเพียง คาถาเดียว ที่ตนได้ฟังแล้วสงบได้ ประเสริฐกว่า คาถาตั้ง ๑,๐๐๐ นั้น. ในเวลาจบเทศนา สัตว์ ๘๔,๐๐๐ ได้บรรลุธรรมาภิสมัยแล. [๑๒๗] ในแสนกัปนับจากภัทรกัปนี้ไป พระพิชิตมารพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้รู้แจ้ง โลกทั้งปวง เป็นมุนีมีจักษุ ได้เสด็จอุบัติขึ้น แล้ว พระองค์ตรัสสอน ทรงแสดงให้สัตว์รู้ ชัดได้ ทรงยังสรรพสัตว์ให้ข้ามวัฏสงสาร ทรง ฉลาดในเทศนา เป็นผู้เบิกบาน ทรงช่วยให้ ประชุมชนข้ามพ้นไปเสียเป็นอันมาก พระองค์เป็นผู้อนุเคราะห์ ประกอบด้วย พระกรุณา แสวงหาประโยชน์ให้สรรพสัตว์ ยัง เดียรถีย์ที่มาเฝ้าให้ดำรงอยู่ในเบญจศีลได้ทุกคน เมื่อเป็นเช่นนี้ พระศาสนาจึงไม่มีความ อากูล ว่างสูญจากเดียรถีย์ วิจิตรด้วยพระอรหันต์ ผู้คงที่มีความชำนิชำนาญ พระมหามุนีพระองค์นั้น สูงประมาณ ๕๘ ศอก พระฉวีวรรณงามคล้ายทองคำอันล้ำค่า มีพระลักษณะอันประเสริฐ ๓๒ ประการ ครั้งนั้นอายุของสัตว์แสนปี พระชินสีห์ พระองค์นั้น เมื่อดำรงพระชนม์อยู่ โดยกาล ประมาณเท่านั้น ได้ทรงยังประชุมชนเป็นอันมาก ให้ข้ามพ้นวัฏสงสารไปได้ ครั้งนั้น เราเป็นพราหมณ์ผู้เรียนจบ ไตรเพท ชาวพระนครหังสวดี ได้เข้าไปเฝ้า พระพุทธเจ้าผู้เลิศกว่าโลกทั้งปวง แล้วสดับพระ- ธรรมเทศนา ครั้งนั้น พระธีรเจ้าพระองค์นั้น ทรง ตั้งสาวกผู้แตกฉานในปฏิสัมภิทา ฉลาดในอรรถ ธรรม นิรุตติและปฏิภาณ ในตำแหน่งเอตทัคคะ เราได้ฟังดังนั้นแล้วก็ชอบใจ จึงได้นิมนต์พระ- ชินวรเจ้าพร้อมด้วยพระสาวก ให้ครองผ้าแล้ว ถึง ๗ วัน ในกาลนั้น เรายังพระพุทธเจ้าผู้เปรียบ ด้วยสาคร พร้อมทั้งพระสาวก ให้ครองผ้าแล้ว หมอบลงแทบบาทมูล ปรารถนาฐานันดรนั้น ลำดับนั้น พระพุทธเจ้าผู้เลศกว่าโลกได้ ตรัสว่า จงดูพราหมณ์ผู้สูงสดที่หมอบอยู่แทบเท้า ผู้นี้มีรัศมีเหมือนกลับดอกบัว พราหมณ์นี้ปรารถนา ตำแหน่งแห่งภิกษุผู้แตกฉาน ซึ่งเป็นตำแหน่ง ประเสริฐสุด เพราะการบริจาคทานด้วยศรัทธา นั้นและเพราะการสดับพระธรรมเทศนา พราหมณ์นี้จักเป็นผู้ถึงสุขในทุกภพ เที่ยว ไปในภพน้อยภพใหญ่ จักได้สมมโนรถเช่นนี้ ในกัปนับแต่นี้ขึ้นไปแสนหนึ่ง พระ- ศาสดามีพระนามชื่อว่าโคดม ซึ่งสมภพในวงศ์ พระเจ้าโอกกากราช จักเสด็จอุบัติขึ้นในโลก พราหมณ์นี้จักเป็นธรรมทายาทของพระ- พราหมณ์นี้จักเป็นธรรมทายาทของพระ- ศาสดาพระองค์นั้น จักเป็นโอรสอันธรรมเนรมิต เป็นสาวกของพระศาสดา มีนามชื่อว่า โกฏฐิตะ เราได้ฟังพระพุทธพยากรณ์นั้นแล้ว เป็น ผู้เบิกบาน มีใจยินดี บำรุงพระชินสีห์เจ้าตราบ เท่าสิ้นชีวิต ในกาลนั้น เพราะเราเป็นผู้มีสติ ประกอบด้วยปัญญา ด้วยผลของกรรมนั้น และด้วยการตั้งเจตน์จำนงไว้ เราละร่างมนุษย์ แล้ว ได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ เราได้เสวยราชสมบัติ ในเทวโลก ๓๐๐ ครั้งได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๕๐๐ ครั้งและได้เป็น พระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์โดยคณนานับมิได้ เพราะกรรมนั้นนำไป เราจึงเป็นผู้ถึงความสุขใน ทุกภพ เราท่องเที่ยวไปแต่ในสองภพ คือใน เทวดาและมนุษย์ คติอื่นเราไม่รู้จัก นี้เป็นผล แห่งกรรมที่สั่งสมไว้ดีแล้ว เราเกิดแต่ในสองสกุล คือสกุลกษัตริย์ และสกุลพราหมณ์ หาเกิดในสกุลต่ำทรามไม่ นี้ เป็นผลแห่งกรรมที่สั่งสมไว้ดีแล้ว เมื่อถึงภพสุดท้าย เราเป็นบุตรของ พราหมณ์ เกิดในสกุลที่มีทรัพย์สมบัติมาก ใน พระนครสาวัตถี มารดาของเราชื่อจันทวดี บิดาชื่อ อสัสลายนะ ในคราวที่พระพุทธเจ้าทรงแนะนำ บิดาเรา เพื่อความบริสุทธิ์ทุกอย่าง เราเลื่อมใสในพระสุคตเจ้า ได้ออกบวช เป็นบรรพชิต พระโมคคัสลานะ เป็นอาจารย์ พระสารีบุตร เป็นอุปัชฌาย์ เราตัดทิฏฐิพร้อมด้วยมูลรากเสียได้ในเมื่อ กำลังปลงผม และเมื่อกำลังนุ่งผ้ากาสาวะ ก็ได้ บรรลุพระอรหัต เรามีปรีชาแตกฉานในอรรถ ธรรม นิรุตติ และปฏิภาณ ฉะนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าผู้เลิศกว่า โลก จึงทรงตั้งเราไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะ เราอันท่านพระอุปติสสะไต่ถามในปฏิ- สัมภิทา ก็แก้ได้ไม่ขัดข้อง ฉะนั้น เราจึงเป็น ผู้เลิศในพระพุทธศาสนา เราเผากิเลสทั้งหลายแล้ว . . . คำสอน ของพระพุทธเจ้า เราได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ