เล่มที่ 68
ส่วนที่ 883
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 883 อ้างอิง: Book 68, Section 883 ประเภท: section
เนื้อหา
บทมีอาทิว่า ทุกฺขสฺส เป็นประเภทแห่งอารมณ์แห่งพุทธญาณ ๑๔ อย่าง. บทมีอาทิว่า อินฺทฺริยปโรปริยตฺเต าณํ - อินทริยปโรปริ- ยัตตญาณ หากถามว่า เพราะเหตุไร ท่านจึงกล่าวฌาน ๔ ไม่กล่าว พระสัพพัญญุตญาณ. ตอบว่า เพราะฌาน ๔ ที่ท่านกล่าวเป็นสัพพัญ- ญุตญาณ. เมื่อกล่าวสัพพัญญุตญาณโดยประเภทแห่งอารมณ์ ก็ไม่ควร กล่าวถึงญาณนั้น. อนึ่ง พระสัพพัญญุตญาณ ย่อมเป็นวิสัยแห่งพระ- สัพพัญญุตญาณนั่นแหละ. พระสารีบุตรเถระเมื่อจะแสดงภูมิแห่งพระสัพพัญญุตญาณ โดย นัยดังกล่าวแล้วในกาจการามสูตร ๑ เป็นต้น จึงกล่าวบทมีอาทิว่า ยาวตา สเทวกสฺส โลกสฺส - แห่งโลกพร้อมทั้งเทวโลกตลอดทั้งหมด. ในบทเหล่านั้น พึงทราบความดังต่อไปนี้ โลกพร้อมทั้งเทวดา ชื่อว่า สเทวกสฺส . พร้อมทั้งมาร ชื่อว่า สมารกสฺส . พร้อมทั้ง พรหม ชื่อว่า สพฺรหฺมกสฺส . พร้อมทั้งสมณพราหมณ์ ชื่อว่า สสฺสมณพฺราหฺมณิยา. หมู่สัตว์พร้อมด้วยเทวดาและมนุษย์ ชื่อว่า สเทวมนุสฺสาย . บทว่า ปชา นี้เป็นคำกล่าวโดยปริยายของสัตวโลก เพราะเป็น ผู้เกิดแล้ว. ในบทนั้นพึงทราบ การถือเอาถามวจรเทพ ๕ ด้วยคำว่า พร้อม ทั้งเทวโลก. ถือเอากามาวจรเทพที่ ๖ ด้วยคำว่า พร้อมทั้งมารโลก. ถือ เอา พวกพรหมมีพรหมกายิกาเป็นต้น ด้วยคำว่า พร้อมทั้งพรหมโลก. ถือเอาสมณพราหมณ์ผู้เป็นข้าศึกศัตรูของศาสนา และถือเอาสมณ- พราหมณ์ ผู้สงบ ผู้ลอยบาปแล้ว ด้วยคำว่า พร้อมทั้งสมณพราหมณ์. ถือเอาสัตวโลก ด้วยคำว่า ปชา. ถือเอาสมมติเทพและมนุษย์ที่เหลือ ด้วยคำว่า พร้อมทั้งเทวดาและมนุษย์.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ