เล่มที่ 68
ส่วนที่ 697
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 697 อ้างอิง: Book 68, Section 697 ประเภท: section
เนื้อหา
บทว่า คุณเตโช - คุณเดช คือ สมาธิเดช อันเป็นที่ตั้งได้ ด้วยศีล. บทว่า ปญฺาเตโช - ปัญญาเดช คือ วิปัสสนาเดช อันเป็น ที่ตั้งได้ด้วยสมาธิ. บทว่า ปุญฺเตโช - ปุญญเดช คือ อริยมรรคกุสลเดช อัน เป็นที่ตั้งได้ด้วยวิปัสสนา. บทว่า ธมฺนเตโช - ธรรมเดช คือ พุทธวจนเดช อันเป็น หลักแห่งเดช ๔. บทว่า จรณเตเชน เตชิตตฺตา ได้แก่ ผู้มีจิตกล้าแข็ง ย่อม ยังเดชคือความเป็นผู้ทุศีลให้สิ้นไป ด้วยจรณเดช คือ ศีลเดช. บทว่า ทุสฺสีลฺยเตชํ ได้แก่ เดช คือ ความเป็นผู้ทุศีล. ชื่อว่า เตโช เพราะเผาสันดานแม้นั้น. บทว่า ปริยาทิยติ คือ ให้สิ้นไป. บทว่า อคุณเตชํ - ยังเดชมิใช่คุณ ได้แก่ เดช คือ ความ ฟุ้งซ่าน อันเป็นปฏิปักษ์ของสมาธิ. บทว่า ทุปฺปญฺเตชํ - เดช คือ ความเป็นผู้มีปัญญาทราม ได้แก่ เดช คือ โมหะ อันเป็นปฏิปักษ์ ต่อวิปัสสนาญาณ. บทว่า อุปญฺเตชํ - เดชมิใช่บุญ ได้แก่ เดช คือ อกุศลกรรม อันเป็นสหายของกิเลส ด้วยการไม่ละกิเลส อันทำลายมรรคนั้น ๆ มิใช่ให้เดช มิใช่ให้บุญสิ้นไปอย่างเดียวเท่านั้น ยังกุศลธรรมให้สิ้นไป ด้วย เพราะพระบาลีว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ธรรมไม่ดำ ไม่ขาว มีอยู่ กรรมอันเป็นวิบากของกรรมไม่ดำ ไม่ขาว ย่อมเป็นไปเพื่อ ความสิ้นไปแห่งกรรมดังนี้ ๑ ท่านกล่าวเดชอันมิใช่บุญเท่านั้น ด้วย สามารถเป็นปฏิปักษ์ต่อเดชอันเป็นบุญ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ