เล่มที่ 68
ส่วนที่ 638
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 638 อ้างอิง: Book 68, Section 638 ประเภท: section
เนื้อหา
บัดนี้ พระสารีบุตรเถระเมื่อจะให้อารมณ์ต่างกัน เพราะ กล่าวถึงอารมณ์ไม่ต่างกันด้วยบทมีอาทิว่า อนิจฺจโต จึงกล่าวบทมีอาทิ ว่า รูปํ อนิจฺจโต มนสิกโรติ ย่อมมนสิการรูปโดยความเป็นของไม่ เที่ยง. บทว่า โยนิโสมนสิการมูลกา คือ ธรรมมีโยนิโสมนสิการ เป็นเบื้องต้นเป็นหลัก. เพราะปราโมทย์เป็นต้น ละโยนิโสมนสิการ เสียแล้วก็ไม่ครบ ๙. บทว่า สมาหิเตน จิตฺเตน - ด้วยจิตตั้งมั่น คือ ด้วยจิตเป็นเหตุ. บทว่า ยถาภูตํ ปชานาติ - ย่อมรู้ตามความเป็นจริว คือ รู้ด้วย ปัญญา. ท่านสงเคราะห์แม้การรู้ตามสัจจะอันเป็นส่วนเบื้องต้นด้วยการ ฟังตาม ในเมื่อกล่าวว่า ย่อมมนสิการโดยแยบคายว่า นี้ทุกข์. บทว่า โยนิโสมนสิกาโร ได้แก่ มนสิการโดยอุบาย. ๑๘๔] ธาตุนานตฺตํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ ผสฺสนานตฺตํ ความต่างแห่งผัสสะอาศัยความต่างแห่งธาตุเกิดขึ้น ความว่า ความต่าง แห่งจักขุสัมผัสเป็นต้น อาศัยความต่างจักขุธารตุเป็นต้นเกิดขึ้น. บทว่า ผสฺสนานตฺตํ ปฏิจฺจ - อาศัยความต่างแห่งผัสสะ คือ อาศัยความต่างแห่งจักขุสัมผัสเป็นต้น. บทว่า เวทนานานตฺตํ - ความต่างแห่งเวทนา คือ ความต่างแห่ง จักขุสัมผัสสชาเวทนาเป็นต้น. บทว่า สญฺานานตฺตํ - ความต่างแห่งสัญญา คือ ความต่าง แห่งกามสัญญาเป็นต้น.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ