เล่มที่ 68
ส่วนที่ 499
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 499 อ้างอิง: Book 68, Section 499 ประเภท: section
เนื้อหา
บทว่า ปฏิจฺจสมุปฺปนฺนา ธมฺมา ได้แก่ ธรรมอันเกิดขึ้น ด้วยปัจจัยนั้น ๆ. หากถามว่า รู้ได้อย่างไร ? แก้ว่า ด้วยพระพุทธ- พจน์. เพราะพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในเทศนาสูตรที่บัณฑิตกำหนด ด้วยปฏิจจสมุปปาทะและปฏิจจสมุปปันนธรรมว่า กตโม จ ภิกฺขเว ปฏิจฺจสมุปฺปาโท, ฯปฯ อยํ วุจฺจติ ภิกฺขเว ปฏิจฺจสมุปปาโท ๑ . ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ปฏิจจสมุปบาท เป็น ไฉน ? เพราะชาติเป็นปัจจัยจึงมีชรามรณะ, พระ- ตถาคตทรงอุบัติก็ตาม ยังไม่ทรงอุบัติก็ตาม ธาตุ นั้นเป็นธรรมฐิติ - ยังตั้งอยู่โดยธรรมดา เป็นธรรม นิยาม - ความแน่นอนอยู่โดยธรรมดา เป็นอิทัป- ปัจจยตา - ความอาศัยกันเกิดขึ้นยังคงมีอยู่, พระ- ตถาคตตรัสรู้บรรลุธรรมนั้น, ครั้นตรัสรู้แล้ว บรรลุ แล้ว ทรงบอก ทรงแสดง ทรงบัญญัติ ทรงตั้ง ทรงเปิดเผย ทรงจำแนก ทรงทำให้ง่าย ตรัสว่า พวกเธอจงเห็น ดังนี้. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะ ชาติเป็นปัจจัยมีชราและมรณะ, เพราะภพเป็น ปัจจัยจึงมีชราและมรณะ, เพราะอวิชชาเป็นปัจจัย จึงมีสังขาร. พระตถาคตอุบัติก็ตาม ยังไม่อุบัติ ตาม ฯลฯ ย่อมทำให้ง่ายตรัสว่า พวกเธอจง เห็นดังนี้. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะอวิชชาเป็น ปัจจัยจึงมีสังขาร. ดูก่อนภิกษุทั้งหลายด้วยประการ ๑. สํ. นิ. ๑๖/๖๑.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ