เล่มที่ 68
ส่วนที่ 353
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 353 อ้างอิง: Book 68, Section 353 ประเภท: section
เนื้อหา
ก็สัมมัปธาน ๔ อัน ได้แก่ สัมมาวายามะ เหล่านี้เป็นโลกิยะ ในส่วนเบื้องต้น เป็นโลกุตระในขณะแห่งมรรค. แต่ในขณะแห่มรรค ความเพียรอย่างเดียวเท่านั้น ย่อมได้ชื่อ ๔ อย่าง ด้วยสามารถทำกิจ ๔ อย่างให้สำเร็จ. ในสัมมัปธานเหล่านั้น พึงทราบสัมมัปธานที่เป็นโลกิยะ โดย นัยที่ท่านกล่าวไว้ในกัสสปสังยุตนั่นแล. ในกัสสปสังยุตนั้นท่านกล่าว ไว้ว่า ดูก่อนท่านผู้มีอายุ สัมมัปธาน ๔ เหล่านี้. สัมมัปธาน ๔ เป็นไฉน ? ดูก่อนอาวุโส ภิกษุใน ศาสนานี้ทำความเพียรว่า อกุศลธรรมอันลามก ยังไม่เกิดแก่เรา เมื่อเกิดพึงเป็นไปเพื่อความฉิบ- หาย, ภิกษุทำความเพียรว่า อกุศลธรรมอันลามก เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เมื่อไม่เกิดขึ้น จะพึงเป็นไปเพื่อ ความฉิบหาย, ภิกษุความเพียรว่า กุศลธรรม ยังไม่เกิดแก่เรา เมื่อไม่เกิดขึ้น จะพึงเป็นไป เพื่อความฉิบหาย, ภิกษุทำความเพียรว่า กุศลธรรม เกิดขึ้นแล้วแก่เรา เมื่อดับไปพึงเป็นไปเพื่อความ ฉิบหายดังนี้. ๑ ในบทเหล่านั้นบทว่า อนุปฺปนฺนา ได้แก่ กิเลสที่ยังไม่เกิด ด้วยความไม่ปรากฏ หรือด้วยอารมณ์ที่ยังไม่เกิด. อกุศลธรรมอันลามก ที่ยังไม่เกิดในสงสารอันไม่รู้เบื้องต้นและที่สุดโดยประการอื่น ย่อมไม่มี, อกุศลธรรมเหล่านี้นั่นแหละ ที่ยังไม่เกิดและเมื่อเกิดก็ย่อมเกิด, แม้เมื่อ ละก็ย่อมละได้.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ