เล่มที่ 68
ส่วนที่ 327
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 327 อ้างอิง: Book 68, Section 327 ประเภท: section
เนื้อหา
พึงทราบวินิจฉัยในโสกนิทเทสดังต่อไปนี้ ชื่อว่า พฺยสนํ เพราะอรรถว่าถึงความพินาศ, อธิบายว่า ทอดทิ้งประโยชน์และความ สุขนอนซบเซา. ความพินาศของญาติทั้งหลาย ชื่อว่า าติพฺยสนํ , ความสิ้นญาติเพราะภัยแต่โจรและโรคเป็นต้น ชื่อว่า าติวินาโส . ด้วยความพินาศแห่งญาตินั้น. บทว่า ผุฏฺสฺส - กระทบแล้ว คือ ท่วมทับ ครอบงำ, ได้แก่ ประกอบพร้อม. แม้ในบทที่เหลือก็มีนัยนี้เหมือนกัน. แต่ความต่างกัน มีดังนี้ ความพินาศแห่งสมบัติ ชื่อว่า โภคพฺยสนํ . อธิบายว่า ความ สิ้นสมบัติ ความพินาศแห่งโภคะ ด้วยราชภัยและโจรภัยเป็นต้น. ความพินาศ คือ โรคนั้นเอง ชื่อว่า โรคพฺยสนํ . จริงอยู่ โรค ชื่อว่า พยสนะ เพราะอรรถว่า ยังความไม่มีโรคให้พินาศไป. ความพินาศ แห่งศีล ชื่อว่า สีลพฺยสนํ บทนี้เป็นชื่อของ ความเป็นผู้ทุศีล. ความพินาศ คือ ทิฏฐินั้นเองเกิดขึ้นแล้วทำสัมมาทิฏฐิให้พินาศ ชื่อว่า ทิฏฺพฺยสนํ -ความพินาศแห่งทิฏฐิ. อนึ่ง ในบทนี้ สองบทแรกยังไม่สมบูรณ์, ๑ ตามบทหลังสมบูรณ์ แล้ว ถูกกำจัดด้วยไตรลักษณ์. อนึ่ง สามบทแรกเป็นกุศลก็ไม่ใช่ เป็นอกุศลก็ไม่ใช่. สองบท คือ สีลพยสนะ และ ทิฏฐิพยสนะ เป็น อกุศล บทว่า อญฺตรญฺตคเรน - ความพินาศอื่น ๆ คือ เมื่อถูกความ พินาศอย่างใดอย่างหนึ่งจับต้องก็ดี เมื่อถูกความพินาศแห่งมิตรและ อำมาตย์อย่างใดอย่างหนึ่งไม่จับต้องก็ดี.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ