เล่มที่ 68
ส่วนที่ 208
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 208 อ้างอิง: Book 68, Section 208 ประเภท: section
เนื้อหา
ชื่อว่า สมฺมาสติ เพราะระลึกชอบ, หรือระลึกด้วยสตินั้น ชอบ, หรือระลึกประเสริฐดี. ชื่อว่า สมฺมาสมาธิ เพราะตั้งใจชอบ, หรือตั้งใจชอบด้วยสมาธิ นั้น, หรือตั้งใจประเสริฐดี. ๓๖] พระสารีบุตรได้ชี้แจงถึงการวิสัชนา ๑๐ ข้อ มี อินทรีย์ เป็นต้น ทำให้เป็นหมวดหมู่ตามลำดับ. บทว่า อาธิปเตยฺยฏฺโ - สภาพที่เป็นใหญ่ ได้แก่ สภาพที่เป็น อธิบดี ด้วยสามารถทำความเป็นใหญ่ในหน้าที่ของตน. บทว่า อกมฺปิยฏฺโ - สภาพที่ไม่หวั่นไหว ได้แก่ ปฏิปักษ์ ไม่สามารถทำให้หวั่นไหวได้. บทว่า นิยฺยานฏฺโ - สภาพที่นำออก ได้แก่ การออกไปจาก ปฏิปักษ์ด้วยโลกิยะและโลกุตระ. บทว่า เหตฏฺโ สภาพที่เป็นเหตุ. ชื่อว่า เหตฏฺโ เพราะ สัมมาทิฏฐิเป็นต้น เป็นเหตุเพื่อละมิจฉาทิฏฐิเป็นต้น หรือเพราะสัมมา- ทิฏฐิทั้งหมดเป็นเหตุให้เข้าถึงนิพพาน. ชื่อว่า อุปัฏฐาน เพราะโลดแล่นไปในอารมณ์อันเป็นสติปัฏฐาน แล้วตั้งมั่น, สตินั่นแลตั้งมั่น จึงชื่อว่า สติปัฏฐาน . สตินั้นในกายเวทนาจิตธรรม ย่อมมีประเภท ๔ อย่าง ที่เป็น ไปด้วยการยึดถืออาการ คือความไม่งาม ความทุกข์ ความไม่เที่ยง และความไม่เป็นตัวตน และด้วยสำเร็จกิจคือการละ ความสำคัญว่า เป็นของงาม เป็นความสุข เป็นของเที่ยง เป็นตัวตน.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ