เล่มที่ 68
ส่วนที่ 173
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 173 อ้างอิง: Book 68, Section 173 ประเภท: section
เนื้อหา
๘] วิสัชนา ๑๒ มีวิสัชนาในกามธาตุเป็นต้น พระธรรมเสนา- บดีสารีบุตร แสดงแล้วโดยประเภทแห่งภพ. ธาตุอันประกอบด้วยกาม กล่าวคือกามราคะ ชื่อว่า กามธาตุ หรือ ธาตุกล่าวคือกาม ชื่อว่า กามธาตุ. ธาตุอันประกอบแล้วด้วยรูปฌาน ชื่อว่า รูปธาตุ เพราะละกาม เสียได้ หรือธาตุกล่าวคือรูปฌาน. ชื่อว่า รูปธาตุ. ธาตุอันประกอบแล้วด้วยอรูปฌาน ชื่อว่า อรูปธาตุ เพราะ ละกามและรูปฌานเสียได้, หรือธาตุกล่าวคืออรูปฌาน ชื่อว่า อรูปธาตุ. ธาตุเหล่านั้นนั่นแหละ ท่านกล่าวโดยปริยายแห่งภพอีก. จริง อยู่ ท่านเรียกว่า ภพ เพราะย่อมเกิด. ภพอันประกอบแล้วด้วยสัญญา ชื่อว่า สัญญาภพ หรือภพ อันสหรคตด้วยสัญญา ชื่อว่า สัญญาภพ, หรือสัญญามีอยู่ในภพนี้ ฉะนั้น ภพนี้จึงชื่อว่า สัญญาภพ . กามภพนั้น ๑, รูปภพที่พ้นจากอสัญญาภพ ๑, อรูปภพที่พ้น จากเนวสัญญานาสัญญาภพ ๑, มิใช่สัญญาภพ ชื่อว่า อสัญญาภพ, อสัญญาภพนั้นเป็นเอกเทสแห่งรูปภพ. เพราะความไม่มีสัญญาหยาบ ชื่อว่า เนวสัญญา - มีสัญญาก็ ไม่ใช่, เพราะมีสัญญาละเอียด ชื่อว่า นาสัญญา - ไม่มีสัญญาก็ไม่ใช่ ฉะนั้น จึงชื่อว่า เนวสัญญานาสัญญา , ภพที่ประกอบด้วยเนวสัญญา- นาสัญญานั้น ชื่อว่า เนวสัญญานาสัญญาภพ, อีกอย่างหนึ่ง เพราะ ความไม่มีสัญญาหยาบ และเพราะความมีสัญญาละเอียด ชื่อว่า เนว- สัญญานาสัญญา มีอยู่ในภพนี้ ฉะนั้น ภพนี้จึงชื่อว่า เนวสัญญานา- สัญญาภพ, เนวสัญญานาสัญญาภพนั้นเป็นเอกเทสแห่งอรูปภพ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ