เล่มที่ 68
ส่วนที่ 116
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 116 อ้างอิง: Book 68, Section 116 ประเภท: section
เนื้อหา
๑. สุตมยญาณกถา อรรถกถาวิสัชนุทเทส ๑] บัดนี้ ท่านปรารภนิทเทสวารมีอาทิว่า กถํ โสตาวธา- เน ปญฺา สุตมเย าณํ - ปัญญาในการทรงจำธรรมที่ได้ฟังมา แล้ว ชื่อว่า สุตมยญาณ คืออย่างไร ? ดังนี้ ก็เพื่อจะแสดงธรรม ทั้งหลายที่รวบรวมไว้ด้วยอุทเทสตามที่ได้ยกขึ้นแสดงแล้วเป็นประเภท ๆ ไป. ในนิทเทสวารนั้น คำใดที่ท่านกล่าวไว้ว่า โสตาวธาเน ปญฺา, สุตมเย าณํ - ปัญญาในการทรงจำธรรมที่ได้ฟังมาแล้ว ชื่อว่า สุตมยญาณ ดังนี้ คำนี้เป็นคำถามเพื่อจะกล่าวแก้ด้วยตนเองว่า สุตมยญาณนั้นเป็นอย่างไร ? จริงอยู่ ปุจฉา - คำถามมี ๕ อย่าง คือ ๑. อทิฏฺโชตนาปุจฺฉา - ถามเพื่อจะส่องความที่ยังไม่เห็น ๒. ทิฏฺสํสนฺทนาปุจฺฉา - ถามเพื่อจะเทียบเคียงสิ่งที่เห็นแล้ว ๓. วิมติจฺเฉทนาปุจฺฉา - ถามเพื่อจะตัดความสงสัย ๔. อนุมติปุจฺฉา - ถามเพื่อจะสอบสวนความรู้ ๕. กเถตุกมฺยตาปุจฺฉา - ถามเพื่อจะตอบเอง. ความต่างกันแห่งปุจฉา ๕ อย่างนั้นมีดังต่อไปนี้ อทิฏฐโชตนาปุจฉา เป็นไฉน* ? คือ บุคคลย่อมถามปัญหา เพื่อจะรู้ เพื่อจะเห็น เพื่อจะเปรียบเทียบ เพื่อจะใคร่ครวญ เพื่อจะ ๑. ขุ. มหา. ๒๙/๗๐๐. แจ่มแจ้ง เพื่อจะเปิดเผย ซึ่งลักษณะตามปกติอันเป็นนัยไม่เคยรู้ ยังไม่ เคยเห็น ยังไม่เคยเปรียบเทียบ ยังไม่เคยใคร่ครวญ ยังไม่เคยแจ่มแจ้ง ยังไม่เคยเปิดเผย, ปุจฉานี้ ชื่อว่า อทิฏฐโชตนาปุจฉา.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ