เล่มที่ 68
ส่วนที่ 95
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 95 อ้างอิง: Book 68, Section 95 ประเภท: section
เนื้อหา
จ ศัพท์ ในคำว่า อธิฏฺานวเสน จ ท่านนำมาเชื่อมเข้าไว้. เหตุตามที่ประกอบได้ของอิทธิวิธมีประการทั้งปวง ท่านกล่าวไว้แล้ว เพียงเท่านี้. คำว่า อิชฺฌนฏฺเ ปญฺา - ปัญญาในการสำเร็จ ความว่า ปัญญาในสภาวะคือการสำเร็จ. คำว่า อิทฺธิวิเธ าณํ - ญาณในการแสดงฤทธิได้ต่าง ๆ มีคำอธิบายท่านกล่าวไว้ว่า ชื่อว่า อิทฺธิ - ฤทธิ ในอรรถว่าสำเร็จ, และในอรรถว่าได้เฉพาะ เพราะอรรถว่าสำเร็จ. จริงอยู่ สิ่งใดจะเกิด ขึ้น และจะได้เฉพาะ สิ่งนั้นท่านเรียกว่า อิชฺฌติ - ย่อมสำเร็จ. สมจริงดังที่พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ว่า ถ้าว่า เมื่อบุคคลปรารถนากามอยู่ และ กามก็ย่อมสำเร็จแก่ผู้นั้น ๑ ดังนี้. อนึ่งดุจดังที่ท่านกล่าวไว้ ว่า เนกขัมมะ ย่อมสำเร็จ ฉะนั้นจึงชื่อว่า อิทฺธิ - ฤทธิ เนกขัมมะย่อมกำจัดกามฉันทะ ฉะนั้นจึงชื่อว่า ปาฏิหาริย์, อรหัตมรรค ย่อม สำเร็จ ฉะนั้นจึงชื่อว่า อิทฺธิ - ฤทธิ, อรหัตมรรค นั้น ย่อมทำลายกิเลสทั้งหมดได้ ฉะนั้นจึงชื่อว่า ปาฏิหาริย์ ๒ ดังนี้. นัยอื่น อีก ชื่อว่า อิทธิ - ฤทธิ เพราะอรรถว่าสำเร็จ, คำนี้เป็นชื่อของ อุบายสัมปทา, จริงอยู่ อุบายสัมปทา ย่อมสำเร็จ เพราะประสบผล ที่ตนประสงค์. สมจริงดังที่ท่านกล่าวไว้ว่า จิตตคฤหบดีนี้แล เป็นผู้มีศีล มีกัลยาณ- ธรรม, ถ้าเธอจักปรารถนาว่า ขอให้เราได้เป็น พระเจ้าจักรพรรดิราชในอนาคตกาลไซร้ ความ ๑. ขุ. สุ. ๒๕/๔๐๗. ๒. ขุ. ป. ๓๑/๗๒๒.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ