เล่มที่ 68
ส่วนที่ 88
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 88 อ้างอิง: Book 68, Section 88 ประเภท: section
เนื้อหา
ในปเทสวิหารญาณ คำว่า สโมทหเน ปญฺา - ปัญญาใน การประมวลมา ความว่า ปัญญาในการประมวลมา คือปัญญาในการ รวบรวมมา ได้แก่ ปัญญาในการกระทำซึ่งธรรมคือเวทนาอันเป็นธรรม พวกเดียวกันให้เป็นกอง บรรดาธรรมมีขันธ์เป็นต้น. ปาฐะว่า สโม- ธาเน ปญฺา - ปัญญาในการประชุมดังนี้ก็มี, ใจความก็อันนั้นนั่น แหละ. คำว่า ปเทสวิหาเร าณํ - ญาณในวิหารธรรมส่วนหนึ่ง ความว่า ธรรมเป็นเครื่องอยู่ด้วยอังคาพยพส่วนหนึ่ง โดยส่วนแห่ง ธรรมมีขันธ์เป็นต้น ชื่อว่า ปเทสวิหาระ - ธรรมเป็นเครื่องอยู่ส่วน หนึ่ง, ญาณในปเทสวิหารธรรมนั้น. ในคำว่า ปเทสวิหาระนั้น ปเทสะมีอย่างต่าง ๆ คือ ขันธปเทสะ, อายตนปเทสะ, ธาตุปเทสะ, สัจจปเทสะ, อินทริยปเทสะ, ปัจจยา- การปเทสะ, สติปัฏฐานปเทสะ, ฌานปเทสะ, นามรูปปเทสะ, ธัมม- ปเทสะ ชื่อว่า ปเทสะ . ก็ปเทสะมีอย่างต่าง ๆ อย่างนี้ ก็คือเวทนา นั่นเอง. อย่างไร ? เวทนานั่นเองเป็นปเทสะแห่งธรรมมีขันธ์เป็นต้น อย่างนี้ คือ ขันธ์ ๕ เอกเทสแห่งขันธ์ คือเวทนาขันธ์, อายตนะ ๑๒ เอกเทสแห่งธรรมายตนะ คือ เวทนา, ธาตุ ๑๘ เอกเทสแห่งธรรมธาตุ คือ เวทนา, สัจจะ ๔ เอกเทสแห่งทุกขสัจ คือ เวทนา, อินทรีย์ ๒๒ เอกเทสแห่งอินทรีย์ คือ เวทนินทรีย์ ๕, ปฏิจจสมุปปาทังคะ ๑๒ เอก- เทสแห่งปัจจยาการ คือเวทนามีผัสสะเป็นปัจจัย, สติปัฏฐาน ๔ เอา เทสแห่งสติปัฏฐาน คือเวทนา- นุปัสนา, ฌาน ๔ เอกเทสแห่งฌาน คือสุข- เวทนาและอุเบกขาเวทนา, นามรูป เอกเทสแห่ง นามรูป คือเวทนาเจตสิก.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ