เล่มที่ 68
ส่วนที่ 64
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 64 อ้างอิง: Book 68, Section 64 ประเภท: section
เนื้อหา
๒๙ - ๓๑. อรรถกถาวิหารัฏฐสมาปัตตัฏฐญาณุทเทส ว่าด้วย วิหารัฏฐญาณและสมาปัตตัฏฐญาณ ญาณทั้งหลายอื่นจากนี้ ๓ ญาณมีวิหารัฏฐญาณเป็นต้น ท่านยก ขึ้นแสดงต่อจากปฏิสัมภิทาญาณ เพราะเกิดแก่พระอริยบุคคลเท่านั้น และเพราะเป็นประเภทแห่งปฏิสัมภิทา. จริงอยู่ วิหารัฏฐญาณ เป็นธรรมปฏิสัมภิทา, สมาปัตตัฏฐญาณ เป็นอรรถปฏิสัมภิทา. แท้จริง ญาณในสภาวธรรม ท่านกล่าวไว้ใน ปฏิสัมภิทากถา ๑ ว่า ธรรมปฏิสัมภิทา. ส่วนญาณในนิพพานเป็น อรรถปฏิสัมภิทานั่นแหละ. บรรดาคำเหล่านั้น คำว่า วิหารนานตฺเต - ในความต่างแห่ง ธรรมเป็นเครื่องอยู่ ความว่า ในธรรมเป็นเครื่องอยู่ คือวิปัสสนา ต่าง ๆ ด้วยสามารถแห่งอนิจจานุปัสสนาเป็นต้น. คำว่า วิหารฏฺเ - ในอรรถว่าธรรมเป็นเครื่องอยู่ ได้แก่ ในธรรมเป็นเครื่องอยู่คือมีวิปัสสนาเป็นสภาวะ. คำว่า วิหาโร ได้แก่ วิปัสสนาพร้อมด้วยสัมปยุตธรรมนั่นเอง ๒ . คำว่า สมาปตฺตินานตฺเต - ในความต่างแห่งสมาบัติ ความว่า ในผลสมาบัติ ด้วยสามารถแห่งอนิมิตตนิพพานเป็นต้น. คำว่า สมาปตฺติ - สมาบัติ ได้แก่ จิตและเจตสิกธรรมทั้งหลาย อันเป็นโลกุตรผล. คำว่า วิหารสมาปตฺตินานตฺเต ในวิหารธรรมและความ ต่างแห่งสมาบัติ ท่านกล่าวแล้วด้วยสามารถแห่งญาณทั้ง ๒.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ