เล่มที่ 68
ส่วนที่ 1
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 1 อ้างอิง: Book 68, Section 1 ประเภท: section
เนื้อหา
ขอนอบน้อมแด่ พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า พระองค์นั้น ๑. ปัญญาในการทรงจำธรรมที่ได้ฟังมาแล้ว เป็นสุตมย- ญาณ, ๒. ปัญญาในการฟังธรรมแล้วสังวรไว้ เป็นสีลมยญาณ, ๓. ปัญญาในการสำรวมแล้วตั้งไว้ดี เป็นภาวนามยญาณ, ๔. ปัญญาในการกำหนดปัจจัย เป็นธรรมฐิติญาณ, ๕. ปัญญาในการย่อธรรมทั้งหลาย ทั้งอดีต, อนาคต และปัจจุบันแล้วกำหนดไว้ เป็นสัมมสนญาณ, ๖. ปัญญาในการพิจารณาเห็นความแปรปรวนแห่งธรรม ส่วนปัจจุบัน เป็นอุทยัพพยญาณ, ๗. ปัญญาในการพิจารณาอารมณ์แล้วพิจารณาเห็นความ แตกไป เป็นวิปัสสนาญาณ, ๘. ปัญญาในการปรากฏโดยความเป็นภัย เป็นอาทีนว- ญาณ, ๙. ปัญญาในความปรารถนาจะพ้นไปทั้งพิจารณา และ วางเฉยอยู่ เป็นสังขารุเปกขาญาณ, ๑๐. ปัญญาในการออกและหลีกไปจากสังขารนิมิตภาย นอก เป็นโคตรภูญาณ, ๑๑. ปัญญาในการออกและหลีกไปจากกิเลส ขันธ์ และ สังขารนิมิตภายนอกทั้งสอง เป็นมรรคญาณ, ๑๒. ปัญญาในการระงับปโยคะ เป็นผลญาณ, ๑๓. ปัญญาในการพิจารณาเห็นอุปกิเลสนั้น ๆ อันอริย- มรรคนั้น ๆ ตัดเสียแล้ว เป็นวิมุตติญาณ, ๑๔. ปัญญาในการพิจารณาเห็นธรรมที่เข้ามาประชุมใน ขณะนั้น เป็นปัจจเวกขณญาณ, ๑๕. ปัญญาในการกำหนดธรรมภายใน เป็นวัตถุนานัตต- ญาณ, ๑๖. ปัญญาในการกำหนดธรรมภายนอก เป็นโคจรนา- นัตตญาณ, ๑๗. ปัญญาในการกำหนดจริยา เป็นจริยานานัตตญาณ, ๑๘. ปัญญาในการกำหนดธรรม ๔ เป็นภูมินานัตตญาณ, ๑๙. ปัญญาในการกำหนดธรรม ๙ เป็นธรรมนานัตตญาณ, ๒๐. ปัญญาที่รู้ยิ่ง เป็นญาตัฏฐญาณ, ๒๑. ปัญญาเครื่องกำหนดรู้ เป็นตีรณัฏฐญาณ, ๒๒. ปัญญาในการละ เป็นปริจจาคัฏฐญาณ, ๒๓. ปัญญาเครื่องเจริญ เป็นเอกรสัฏฐญาณ, ๒๔. ปัญญาเครื่องทำให้แจ้ง เป็นผัสสนัฏฐญาณ, ๒๕. ปัญญาในความต่างแห่งอรรถ เป็นอรรถปฏิสัมภิทา- ญาณ, ๒๖. ปัญญาในความต่างแห่งธรรม เป็นธรรมปฏิสัมภิทา- ญาณ, ๒๗. ปัญญาในความต่างแห่งนิรุตติ เป็นนิรุตติปฏิสัม- ภิทาญาณ, ๒๘. ปัญญาในความต่างแห่งปฏิภาณ เป็นปฏิภาณปฏิ- สัมภิทาญาณ, ๒๙. ปัญญาในความต่างแห่งวิหารธรรม เป็นวิหารรัฏฐ- ญาณ, ๓๐. ปัญญาในความต่างแห่งสมาบัติ เป็นสมาปัตตัฏฐ- ญาณ, ๓๑. ปัญญาในความต่างแห่งวิหารสมาบัติ เป็นวิหารสมา- ปัตตัฏฐญาณ, ๓๒. ปัญญาในการตัดอาสวะขาดเพราะความบริสุทธิ์แห่ง สมาธิอันเป็นเหตุให้ไม่ฟุ้งซ่าน เป็นอานันตริกสมาธิ- ญาณ, ๓๓. ทัสนาธีปไตย ทัสนะมีความเป็นอธิบดี วิหาราธิคม คุณเครื่องบรรลุคือวิหารธรรมอันสงบ และปัญญาใน ความที่จิตเป็นธรรมชาติน้อมไปในสมาบัติอันประ- ณีต เป็นอรณวิหารญาณ, ๓๔. ปัญญาในความเป็นผู้มีความชำนาญด้วยความเป็นผู้ ประกอบด้วยพละ ๒ ด้วยความระงับสังขาร ๓ ด้วย ญาณจริยา ๑๖ และด้วยสมาธิจริยา ๙ เป็นนิโรธ สมาปัตติญาณ, ๓๕. ปัญญาในความสิ้นไปแห่งความเป็นไปแห่งกิเลส และขันธ์ของบุคคลผู้รู้สึกตัว เป็นปรินิพพานญาณ, ๓๖. ปัญญาในความไม่ปรากฏแห่งธรรมทั้งปวง ในการ ตัดขาดโดยชอบและในนิโรธ เป็นสมสีสัฏฐญาณ, ๓๗. ปัญญาในความสิ้นไปแห่งกิเลสอันหนาสภาพต่าง ๆ และเดช เป็นสัลเลขัฏฐญาณ, ๓๘. ปัญญาในความประคองไว้ซึ่งจิตอันไม่หดหู่และจิตที่ ส่งไป เป็นวิริยารัมภญาณ, ๓๙. ปัญญาในการประกาศธรรมต่าง ๆ เป็นอรรถสัน- ทัสสนญาณ, ๔๐. ปัญญาในการสงเคราะห์ธรรมทั้งปวงเป็นหมวดเดียว กันในการแทงตลอดธรรมต่างกันและธรรมเป็นอัน เดียวกัน เป็นทัสสนวิสสุทธิญาณ, ๔๑. ปัญญาในความที่ธรรมปรากฏโดยความเป็นของไม่ เที่ยงเป็นต้น เป็นขันติญาณ, ๔๒. ปัญญาในความถูกต้องธรรม เป็นปริโยคาหนญาณ, ๔๓. ปัญญาในการรวมธรรม เป็นปเทสวิหารญาณ, ๔๔. ปัญญาในความมีกุศลธรรมเป็นอธิบดี เป็นสัญญา- วิวัฏฏญาณ, ๔๕. ปัญญาในธรรมเป็นเหตุละความเป็นต่าง ๆ เป็นเจโต- วิวัฏฏญาณ, ๔๖. ปัญญาในการอธิษฐาน เป็นจิตตวิวัฏฏญาณ, ๔๗. ปัญญาในธรรมอันว่างเปล่า เป็นญาณวิวัฏฏญาณ, ๔๘. ปัญญาในความสลัดออก เป็นวิโมกขวิวัฏฏญาณ, ๔๙. ปัญญาในความว่าธรรมจริง เป็นสัจจวิวัฏฏญาณ, ๕๐. ปัญญาในความสำเร็จด้วยการกำหนดกายและจิตเข้า ด้วยกัน และด้วยสามารถแห่งความตั้งไว้ซึ่งสุข สัญญาและลหุสัญญา เป็นอิทธิวิธญาณ, ๕๑. ปัญญาในการกำหนดเสียงเป็นนิมิตหลายอย่างหรือ อย่างเดียวด้วยสามารถการแผ่วิตกไป เป็นโสตธาตุ วิสุทธิญาณ, ๕๒. ปัญญาในการกำหนดจริยาคือวิญญาณหลายอย่างหรือ อย่างเดียว ด้วยความแผ่ไปแห่งจิต ๓ ประเภท อย่างเดียวสามารถแห่งความผ่องในแห่งอินทรีย์ทั้ง- หลาย เป็นเจโตปริยญาณ, ๕๓. ปัญญาในการกำหนดธรรมทั้งหลายอันเป็นไปตาม ปัจจัย ด้วยสามารถแห่งความแผ่ไปแห่งกรรมหลาย อย่างหรืออย่างเดียว เป็นบุพเพนิวาสานุสสติญาณ, ๕๔. ปัญญาในความเห็นรูปนิมิตหลายอย่างหรืออย่าง เดียว ด้วยสามารถแห่งแสงสว่าง เป็นทิพจักขุญาณ, ๕๕. ปัญญาในความเป็นผู้มีความชำนาญในอินทรีย์ ๓ ประการ โดยอาการ ๖๔ เป็นอาสวักขยญาณ, ๕๖. ปัญญาในอรรถว่าเป็นสิ่งที่ควรกำหนดรู้ เป็นทุกข- ญาณ, ๕๗. ปัญญาในอรรถว่าเป็นสิ่งที่ควรละ เป็นสมุทยญาณ, ๕๘. ปัญญาในอรรถว่าเป็นสิ่งที่ควรกระทำให้แจ้ง เป็น นิโรธญาณ, ๕๙. ปัญญาในอรรถว่าเป็นสิ่งที่ควรเจริญ เป็นมรรคญาณ, ๖๐. ทุกขญาณ, ๖๑. ทุกขสมุทยญาณ, ๖๒. ทุกขนิโรธญาณ, ๖๓. ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาญาณ, ๖๔. อรรถปฏิสัมภิทาญาณ, ๖๕. ธรรมปฏิสัมภิทาญาณ, ๖๖. นิรุตติปฏิสัมภิทาญาณ, ๖๗. ปฏิภาณปฏิสัมภิทาญาณ, ๖๘. อินทริยปโรปริยัตตญาณ, ๖๙. อาสยานุสยญาณ, ๗๐. ยมกปาฏิหาริยญาณ, ๗๑. มหากรุณาสมาปัตติญาณ, ๗๒. สัพพัญญุตญาณ, ๗๓. อนาวรณญาณ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ