เล่มที่ 65
ส่วนที่ 606
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 606 อ้างอิง: Book 65, Section 606 ประเภท: section
เนื้อหา
บรรดาคาถา ๓ คาถาเหล่านั้น คาถาแรกมีวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- บทว่า สพฺพตฺถ ความว่า ในอายตนะ ๑๒. ในนิทเทสว่า น ปิยํ กุพฺพติ โนปิ อปฺปิยํ มีความว่า :- บทว่า ปิยา ความว่า กระทำปีติในใจ. พระสารีบุตรเถระเมื่อจะแสดงสัตว์และสังขารเหล่านั้นเป็นส่วน ๆ จึง กล่าวว่า กตเม สตฺตา ปิยา อิธ ยสฺส เต โหนฺติ ดังนี้. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ยสฺส เต ตัดบทเป็น เย อสฺส เต ความว่า สัตว์เหล่านั้น. บทว่า อตฺถกามา ความว่า ผู้ใคร่ความเจริญ. บทว่า หิตถามา ความว่า ผู้ใคร่ความสุข. บทว่า ผาสุกามา ความว่า ผู้ใคร่อยู่เป็นสุข. บทว่า โยคกฺเขมกามา ความว่า ผู้ใคร่ความเกษม คือปลอดภัย จากโยคะ ๔. ชื่อว่า มารดา เพราะอรรถว่า ถนอมรัก. ชื่อว่า บิดา เพราะอรรถว่า ประพฤติน่ารัก. ชื่อว่า พี่น้องชาย เพราะอรรถว่า คบกัน. แม้ในบทว่า ภคินี นี้ก็นัยนี้เหมือนกัน. ชื่อว่า บุตร เพราะอรรถว่า ทำสกุลให้บริสุทธิ์ คือรักษาวงศ์สกุล. ชื่อว่า ธิดา เพราะอรรถว่า ดำรงวงศ์สกุลไว้. บทว่า อิเม สตฺตา ปิยา ความว่า สัตว์เหล่านั้นยังปีติให้เกิด สัตว์ เป็นที่ชัง พึงทราบโดยปริยายตรงกัน ข้ามกับที่กล่าวแล้ว. ก็ในบทว่า ยทิทํ ทิฏฺสุตํ มุเตสุ วา นี้ พึงทราบการเชื่อมความ อย่างนี้ว่า มุนีย่อมไม่เข้าไปติดในรูปที่เห็น เสียงที่ได้ยิน หรือธรรมารมณ์ ที่ทราบ ฉันนั้น.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ