เล่มที่ 65
ส่วนที่ 491
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 491 อ้างอิง: Book 65, Section 491 ประเภท: section
เนื้อหา
บทว่า อปรํ สตฺถารํ นิสฺสิตา ความว่า อาศัย คือ ติดแน่น ปฏิญญาของศาสดาอื่น. แม้ในบทว่า ปุริมํ ธมฺมกฺขานํ ปหาย เป็น ต้นก็นัยนี้แล. บทว่า เอชานุคา ความว่า ไปตามตัณหา. บทว่า เอชานุคตา ความว่า ไปตามตัณหาแล้ว. บทว่า เอชานุสุฏา ความว่า ซ่านไปตาม หรือแล่นไปตามตัณหา. บทว่า เอชาย ปนฺนา ปติตา ความว่า จมลงในตัณหา และอัน ตัณหาเก็บเสียแล้ว. บทว่า เอวเมว เป็นบทอุปไมย เครื่องยังบทอุปมาให้ถึงพร้อม. บทว่า ปุถุทิฏฺิคตานิ ความว่า ทิฏฐิมีอย่างต่าง ๆ. บทว่า คณฺหนฺติ จ มุญฺจนฺติ จ ความว่า ย่อมจับด้วยสามารถ แห่งการถือ และย่อมปล่อยด้วยสามารถแห่งการสละ. บทว่า อาทิยนฺติ จ นิรสฺสชนฺติ จ ความว่า ย่อมการทำความ กังวล ย่อมสละ และย่อมซัดไป. เนื้อความที่ตรัสไว้ว่า เพราะทิฏฐิย่อมบอกนรชนนั้นว่าเป็นผู้พูด อย่างนั้น นั้นเชื่อมความในคาถาที่ ๕ ว่า สยํ สมาทาย สมาทานวัตรทั้ง หลายเอง เป็นต้น. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สยํ แปลว่า เอง. บทว่า วตฺตานิ ความว่า วัตรทั้งหลายมีหัตถีวัตรเป็นต้น. บทว่า อุจฺจาวจํ ความว่า กลับไปกลับมา หรือเลวและประณีต คือ จากศาสดาสู่ศาสดา เป็นต้น. บทว่า สญฺสตฺโต ความว่า เป็นผู้ข้องอยู่ในกามสัญญา เป็นต้น. บทว่า วิทฺธา จ เวเทหิ สเมจฺจ ธมฺมํ ความว่า ส่วนผู้มีความ รู้ คือพระอรหันต์ ตรัสรู้สัจจธรรม ๔ อันเป็นปรมัตถ์ ด้วยความรู้คือ มรรคญาณ ๔. บทที่เหลือ ปรากฏแล้วทั้งนั้น.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ