เล่มที่ 65
ส่วนที่ 69
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 69 อ้างอิง: Book 65, Section 69 ประเภท: section
เนื้อหา
ท่านกล่าวคำว่า สังสัฏฐะ -เกี่ยวข้อง ก็เพื่อแสดงว่า มโน นั้นไม่ มี ดุจรูปและนามที่เกิดขึ้นพร้อมกัน. ท่านกล่าวคำว่า สัมปยุตตะ -ประกอบพร้อมแล้ว เพื่อแสดงว่า มโน แม้นั้นก็ไม่มี ดุจน้ำมันกับน้ำ. ก็ธรรมทั้งหลายที่เกิดร่วมกัน แม้เป็นธรรมที่ประกอบกัน พร้อมแล้ว มีอยู่ เพราะอรรถว่า ไม่อาจทำให้แยกจากกันได้ ดุจน้ำมันกับน้ำมัน แม้ ธรรมที่เป็น วิปปยุตตะ -ไม่ประกอบกัน ก็อย่างนั้น ดุจเนยข้นที่ออก จากน้ำมัน ธรรมที่ถึงลักษณะอย่างนี้ คือมีการเกิดพร้อมกันเป็นลักษณะ นั่นเอง ท่านกล่าวคำเป็นต้นว่า เอกุปปาทะ -เกิดขึ้นพร้อมกันก็เพื่อ แสดงดังนี้. ในนิทเทสนี้ ธรรมที่เกิดพร้อมกันและที่เกิดร่วมกัน มีความต่างกัน อย่างไร ? ธรรมที่เว้นจากระหว่างในอุปปาทขณะเสียแล้ว ชื่อว่า เอกุปปาทะ -เกิดพร้อมกัน. ธรรมที่เป็นอุปปาทะนั้น ย่อมไม่เป็นเหมือนเนยข้นที่ ปรากฏ ในเมื่อนมส้มที่พ้นจากกาลเป็นน้ำนมไหลไป ๆ ย่อมไม่เป็นเหมือน เกิดในวันเดียวกันนั่นเอง ด้วยสามารถแห่งเวลาก่อนอาหารและเวลาหลัง อาหาร. ชื่อว่า สหชาโต เพราะอรรถว่าเกิดในขณะเดียวกัน. บทว่า เอกวตฺถุโก -มีที่อาศัยเดียวกัน ความว่า มีวัตถุเดียวกัน เพราะอรรถว่าเป็นที่ตั้ง โดยกำหนดที่ตั้งอันเดียวกัน เป็นที่ตั้งเว้นระหว่าง ที่ตั้ง ดุจภิกษุ ๒ รูปมีที่อาศัยแห่งเดียวกัน.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ