เล่มที่ 64

ส่วนที่ 281

หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 281 อ้างอิง: Book 64, Section 281 ประเภท: section


เนื้อหา

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปชฺฌายสิ ได้แก่ คิดบ่อยๆ. บทว่า ทตฺถคตํ ความว่า พระพักตร์ของพระองค์ เป็นเหมือนดอกปทุมที่ถูกขยำ ด้วยมือ. บทว่า อิสฺสร ความว่า ข้าแต่พระบิดาผู้เป็นเจ้าของมณฑลนาค พิภพ ซึ่งมีประมาณห้าร้อยโยชน์. พระยานาคราชทรงสดับคำของธิดา เมื่อจะทรงบอกเรื่องนั้น จึงตรัส พระคาถานี้ว่า อิรันทตีลูกรัก ก็พระมารดาของเจ้าปรารถนา ดวงหทัยของวิธุรบัณฑิต เพราะวิธุรบัณฑิต ยากที่ บุคคลจะเห็นได้ ใครจะนำวิธุรบัณฑิต มาในนาคพิภพ นี้ได้. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ธนิยฺยติ แปลว่า ย่อมปรารถนา. ลำดับ นั้นพระยานาคราชจึงตรัสกะเธอว่า ดูก่อนลูกหญิง บุคคลผู้สามารถเพื่อจะนำ วิธุรบัณฑิตมาในสำนักของเราได้ก็ไม่มี เจ้าจงให้ชีวิตแก่มารดาเถิด จงไป แสวงหาภัสดาผู้สามารถนำดวงหทัยของวิธุรบัณฑิตมาให้ได้ เมื่อจะส่งธิดาไป จึงตรัสกึ่งคาถาว่า เจ้าจงไปเที่ยวแสวงหาภัสดา ซึ่งสามารถนำ วิธุรบัณฑิตมาในนาคพิภพนี้. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า จร แปลว่า จงเที่ยวไป. พระยานาคนั้นได้ตรัสถ้อยคำ แม้ที่ไม่สมควรแก่ธิดา เพราะถูกกิเลส ครอบงำด้วยประการฉะนี้. เพราะเหตุนั้น พระศาสดาจึงตรัสว่า ก็นางนาคมาณวิกานั้นได้สดับพระดำรัสของพระ บิดาแล้ว เป็นผู้มีจิตชุ่มด้วยกิเลส ออกเที่ยวแสวงหา สามีในเวลากลางคืน.


หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ