เล่มที่ 62
ส่วนที่ 286
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 286 อ้างอิง: Book 62, Section 286 ประเภท: section
เนื้อหา
พระเจ้ากาสีทรงดำริ และทรงปรึกษา ข้อความที่ได้กล่าวมาตลอดราตรีทั้งปวง แล้วทรง อนุญาตพญาหงส์ทั้งสอง ซึ่งประเสริฐสุดกว่าหงส์ ทั้งหลาย. เมื่อพระอาทิตย์อัสดงคต เมื่อราตรี สว่างจ้า พญาหงส์ทั้งสองก็พากันบินไปจากพระราช- นิเวศน์ของพระเจ้ากาสี. หงส์เหล่านั้น เห็นพญาหงส์ทั้งสองที่ ยิ่งใหญ่ไม่มีโรคกลับมาถึง จึงพากันส่งเสียงว่า เกเก ได้เกิดเสียงอื้ออึงขึ้น หงส์มีความเคารพนายเหล่านั้น ได้ปัจจัยมีปีติโสมนัส เพราะนายหลุดพ้นกลับมา พา กันกระโดดโลดเต้น เข้าไปห้อมล้อมโดยรอบ. ประโยชน์ทั้งปวง ของบุคคลผู้สมบูรณ์ ด้วยกัลยาณมิตรย่อมให้สำเร็จความสุขความเจริญ เหมือนพญาหงส์ธตรฐและสุมุขหงส์ สมบูรณ์ด้วย กัลยาณมิตร เกิดประโยชน์ ให้สำเร็จความสุขความ เจริญกลับมายังหมู่ญาติ ฉะนั้น. พระศาสดา เมื่อเสด็จประทับอยู่ ณ พระเชตวันมหาวิหาร ทรง พระปรารภ การสละชีวิตของพระอานนท์เถระ ทีเดียว ตรัสพระธรรมเทศนา นี้มีคำเริ่มต้นว่า เอเต หํสา ปกฺกมนฺติ ดังนี้. ส่วนเรื่องราวก็คงเหมือนกับเรื่องที่กล่าวมาแล้วนั่นแล. ก็ในวันหนึ่ง พวกภิกษุสนทนากันในโรงธรรมสภาว่า ดูก่อนอาวุโส ทั้งหลาย พระอานนท์ผู้มีอายุสละชีวิตของตนเพื่อประโยชน์แก่พระตถาคต กระทำกิจอันยากที่ผู้อื่นจะกระทำได้ ท่านเห็นช้างนาลาคิรีแล้ว แม้ถูกพระ- ศาสดาตรัสห้ามอยู่ถึง ๓ ครั้ง ก็ไม่ยอมกลับเลยทันที น่าชมเชยพระอานนทเถระ ผู้มีอายุ กระทำกิจที่ผู้อื่นกระทำได้ยาก. พระศาสดาทรงพระดำริว่า ถ้อยคำ สรรเสริญคุณของพระอานนท์กำลังเป็นไปอยู่ เราควรไปในที่นั้น จึงเสด็จ ออกจากพระคันธกุฎี เสด็จมาตรัสถามว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอนั่ง สนทนากันด้วยเรื่องอะไร ในบัดนี้ เมื่อภิกษุเหล่านั้นกราบทูลให้ทรงทราบแล้ว จึงตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ใช่แต่บัดนี้เท่านั้นก็หาไม่ ถึงในกาลก่อน อานนท์แม้บังเกิดแล้ว ในกำเนิดสัตว์ดิรัจฉาน ก็ได้ยอมเสียสละชีวิตของตน เพื่อประโยชน์แก่ตถาคตแล้วเหมือนกัน ดังนี้แล้ว จึงทรงดุษณีภาพ เมื่อภิกษุ เหล่านั้นทูลอาราธนา จึงทรงนำอดีตนิทานมาดังต่อไปนี้ ในอดีตกาล ในเมือง พาราณสี พระเจ้ากรุงพาราณสีทรงพระนามว่า สังยมะ * มีพระอัครมเหสีทรงพระนามว่า เขมา.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ