เล่มที่ 56
ส่วนที่ 271
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 271 อ้างอิง: Book 56, Section 271 ประเภท: section
เนื้อหา
วาจาที่ดังเกินไป ความเป็นผู้รุนแรง เกินไป พูดล่วงเวลา ย่อมฆ่าผู้มีปัญญาทรามเสีย ดุจวาจาที่ฆ่านกกระทา ผู้ขันดังเกินไป ฉะนั้น ดังนี้. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อจฺจุคฺคตา แปลว่า วาจาที่สูง เกินไป. บทว่า อติพลตา ได้แก่วาจาที่รุนแรงเกินไป เพราะกล่าว ซ้ำ ๆ ซาก ๆ. บทว่า อติเวลํ ปภาสิตา ได้แก่ วาจาที่ล่วงเวลา คือ คำทูลที่กล่าวเกินประมาณ. บทว่า ติตฺติรํวาติวสฺสิตํ ความว่า เสียงขันที่ดังเกินไป ย่อมกำจัดนกกระทาเสียฉันใด วาจาเห็นปานนี้ ย่อมกำจัดคนโง่ ๆ คือคนพาลเสียฉันนั้น. พระโพธิสัตว์ให้โอวาทแก่หมู่ฤาษีด้วยประการฉะนี้ เจริญ พรหมวิหาร ๔ ได้มีพรหมโลกเป็นที่ไปในเบื้องหน้า. พระศาสดาตรัสว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิใช่แต่ในบัดนี้ เท่านั้น ที่โกกาลิกภิกษุอาศัยคำพูดของตน ฉิบหายแล้ว แม้ ในครั้งก่อนก็เคยฉิบหายแล้วเหมือนกัน ครั้นทรงนำพระธรรม- เทศนานี้มาแล้ว ทรงประชุมชาดกว่า ดาบสว่ายากในครั้งนั้น ได้มาเป็นโกกาลิกภิกษุ คณะฤๅษี ได้มาเป็นพุทธบริษัท ส่วน ศาสดาแห่งคณะได้มาเป็นเราตถาคต ฉะนี้แล. ว่าด้วยการใช้ความคิดให้เป็นประโยชน์ "บุรุษเมื่อไม่คิด ก็ย่อมไม่ได้ผลพิเศษ ท่านจงดูผลแห่งอุบายที่เราคิดเถิด เราพ้นจาก การถูกฆ่าและจองจำ ก็ด้วยอุบายนั้น" จบ วัฏฏกชาดกที่ ๘
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ