เล่มที่ 56
ส่วนที่ 40
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 40 อ้างอิง: Book 56, Section 40 ประเภท: section
เนื้อหา
ฝ่ายพระเจ้าสีลวมหาราช ทรงประดับด้วยราชอลังการ ประทับนั่งเหนือกาญจนบัลลังก์ มีเท้ารองด้วยหนังชะมด ภาย ใต้พระเศวตฉัตร์ ทอดพระเนตรดูราชสมบัติของพระองค์ ทรง พระดำริว่า สมบัติอันโอฬารปานนี้ และการกลับได้คืนชีวิต ของอำมาตย์ ทั้งพันคน แม้นเราไม่กระทำความเพียร จักไม่มี เลยสักอย่างเดียว แต่ด้วยกำลังของความเพียร เราจึงได้คืนยศนี้ ซึ่งเสื่อมไปแล้ว และได้ให้ชีวิตทานแก่อำมาตย์หนึ่งพัน บุคคล ไม่ควรสิ้นหวังเสียเลย ควรกระทำความเพียรถ่ายเดียว เพราะ ผู้ที่กระทำความเพียรแล้ว ย่อมสำเร็จผลอย่างนี้ แล้วตรัสคาถานี้ ด้วยสามารถแห่งอุทาน ความว่า :- "บุรุษผู้เป็นบัณฑิต พึงหวังอยู่ร่ำไป ไม่ พึงเบื่อหน่าย เราประจักษ์ด้วยตนเอง ว่าปรารถนา อย่างใด ก็ได้เป็นอย่างนั้นแล้ว" ดังนี้. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อาสึเสเถว ปุริโส ความว่า บุรุษผู้ เป็นบัณฑิต ต้องกระทำความหวังไว้ด้วยกำลังความเพียรของตน ว่า เมื่อเราปรารภความเพียรอยู่อย่างนี้ จักพ้นจากทุกข์นี้ ดังนี้. บทว่า น นิพฺพินฺเทยฺย ปณฺฑิโต ความว่า บุรุษได้นามว่า เป็นบัณฑิต คือเป็นผู้ฉลาดในอุบาย เมื่อกระทำความเพียรในที่ ๆ ต้องขะมักเขม้น ไม่พึงเบื่อหน่าย คือไม่ควรทำการตัดความหวัง เสียว่า เราจักไม่ได้ผลของความเพียรนี้เลย ดังนี้.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ