เล่มที่ 54
ส่วนที่ 21
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 21 อ้างอิง: Book 54, Section 21 ประเภท: section
เนื้อหา
อยู่มาวันหนึ่ง วิสาขเศรษฐี ฟังธรรมในสำนักของพระศาสดา ได้เป็น พระอนาคามี ไปเรือน เมื่อขึ้นปราสาทไม่ยึดมือที่นางธัมมทินนาผู้ยืนอยู่หัว บันไดยื่นให้ ขึ้นปราสาท แม้เมื่อบริโภคอาหารก็บริโภคเฉยๆ นางธัมมทินนา ใคร่ครวญดูเหตุนั้นกล่าวว่า ข้าแต่ลูกนาย ทำไมวันนี้ท่านจึงไม่ยึดมือฉัน แม้ เมื่อบริโภคอาหารก็ไม่พูดอะไรๆ ฉันมีความผิดอะไรหรือ วิสาขเศรษฐีกล่าว ว่า แม่ธัมมทินนา เธอไม่มีความผิด ตั้งแต่วันนี้ไป ฉันไม่ควรถูกต้องกาย หญิง และไม่ควรทำความเหลาะแหละในอาหาร ฉันแทงตลอดธรรมเช่นนั้น แล้ว ก็ถ้าเธอปรารถนา ก็จงอยู่ในเรือนนี้แหละ ถ้าไม่ปรารถนา ก็จงถือเอา ทรัพย์เท่าที่เธอต้องการไปเรือนตระกูล (ของเธอ). นางธัมมทินนากล่าวว่า ข้า แต่ลูกนาย ฉันจะไม่กลืนอาเจียนที่ท่านคายไว้ ท่านโปรดอนุญาตให้ฉันบวช เถิด วิสาขเศรษฐีกล่าวว่า สาธุ ธัมมาทินนา แล้วเอาวอทองส่งนางไปสำนัก ภิกษุณี. นางธัมมทินนาบวชแล้ว เรียนกัมมัฏฐานอยู่ในสำนักภิกษุณีนั้นสอง สามวัน ประสงค์จะอยู่อย่างวิเวกจึงไปหาอุปัชฌาย์อาจารย์กล่าวว่า ข้าแต่ แม่เจ้าทั้งหลาย ใจของดิฉันไม่ชอบที่เกลื่อนกล่น ดิฉันจะไปสู่อาวาสใกล้บ้าน พวกภิกษุณีพาเธอไปอาวาสใกล้บ้าน เธออยู่ในที่นั้น ไม่นานนักก็ได้บรรลุ พระอรหัตพร้อมด้วยปฏิสัมภิทา ทั้งหลาย เพราะเธอย่ำยีสังขารในอดีตได้แล้ว เพราะเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวไว้ในอปทานว่า ๑ พระพิชิตมารพระนามปทุมุตตระผู้ทรงถึงฝั่ง แห่งธรรมทั้งปวง ทรงเป็นนายกของโลกเสด็จอุบัติ ขึ้นแล้ว ในกัปที่หนึ่งแสนแต่ภัทรกัปนี้ ในกาลนั้น ข้าพเจ้าเกิดในตระกูลหนึ่งในกรุงหังสวดีรับจ้างทำงาน ของคนอื่น เป็นผู้มีปัญญา สำรวมอยู่ในศีล พระ- ๑. ขุ. ๓๓/ข้อ ๑๖๓. ธัมมทินนาเถรีอปทาน สุชาตเถระอัครสาวกของพระปทุมมุตตระพุทธเจ้า ออก จากวิหารไปบิณฑบาต เวลานั้นข้าพเจ้าเดินถือหม้อไป ตักน้ำ เห็นท่านแล้วเลื่อมใส ได้ถวายขนมด้วยมือ ของตน ท่านรับและนั่งฉันตรงนั้นเอง จากนั้นข้าพเจ้า ได้นำท่านไปสู่เรือน ได้ถวายโภชนะแด่ท่าน ต่อมา นายของข้าพเจ้ามีความยินดีได้ยกข้าพเจ้าเป็นลูกสะใภ้ ของท่าน ข้าพเจ้ากับแม่ผัวได้ไปถวายอภิวาทพระ- สัมพุทธเจ้า ครั้งนั้นพระศาสดาทรงประกาศตั้งภิกษุณี ผู้เป็นธรรมกถึก ในตำแหน่งเอตทัคคะ ข้าพเจ้าได้ฟัง ดังนั้นแล้วมีความยินดี นิมนต์พระสุคตผู้เป็นนายก ของโลกพร้อมด้วยพระสงฆ์ ถวายมหาทานปรารถนา ตำแหน่งนั้น คราวนั้นพระสุคตผู้มีพระสุรเสียงก้อง- กังวาลไพเราะ ได้ตรัสกะข้าพเจ้าว่า แน่ะนางผู้เจริญ ผู้ยินดีบำรุงเราเลี้ยงดูเรากับสงฆ์สาวก ผู้ขวนขวาย ในการฟังสัทธรรม มีใจเจริญด้วยคุณ เธอจงยินดีเถิด เธอจักได้ผลตามปรารถนา แต่กัปนี้ไปแสนกัป พระ- ศาสดาผู้สมภพในวงศ์พระเจ้าโอกกากราช มีพระนาม ว่าโคตมะโดยโคตร จักเสด็จอุบัติขึ้นในโลก เธอจัก เป็นธรรมทายาทของพระศาสดาพระองค์นั้นเป็นโอรส อนธรรมเนรมิต เป็นสาวิกาของพระศาสดาจักมีชื่อว่า ธัมมทินนา ข้าพเจ้าได้ฟังดังนั้นแล้วมีความยินดี มีจิต ประกอบด้วยเมตตา บำรุงพระมหามุนีผู้เป็นนายกวิเศษ ด้วยปัจจัยทั้งหลายจนตลอดชีวิต ด้วยกุศลกรรมที่ได้ ทำไว้ และด้วยความตั้งใจแน่วแน่ ข้าพเจ้าละร่าง มนุษย์แล้วได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ พระพุทธเจ้าเผ่า- พันธุ์ผู้ประเสริฐมียศมาก พระนามว่ากัสสปะตามโคตร ประเสริฐกว่าบัณฑิตทั้งหลาย ได้เสด็จอุบัติแล้วใน ภัทรกัปนี้ ในครั้งนั้นพระเจ้ากาสีพระนาม กิงกิ ผู้เป็น ใหญ่กว่านรชนในกรุงพาราณสีอันอุดม ทรงเป็นอุปัฏ- ฐากของพระพุทธเจ้าผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่ ข้าพเจ้า เป็นธิดาคนที่หกของท้าวเธอ ปรากฏนามว่าสุธรรมา ได้ฟังธรรมของพระพิชิตมารผู้เลิศแล้ว พอใจบรรพชา แต่พระชนกนาถไม่ทรงอนุญาตแก่พวกเรา ครั้งนั้น พวกเราอยู่ในอาคารนั่นแล เป็นเจ้าหญิงที่มีความสุข ไม่เกียจคร้าน ประพฤติพรหมจรรย์ตั้งแต่เป็นกุมารี อยู่สองหมื่นปี ราชธิดา ๗ องค์ คือ นางสมณี ๑ นางสมณคุตตา ๑ นางภิกขุนี ๑ นางภิกขุทาสิกา ๑ นางธรรมา ๑ นางสุธรรมา ๑ และนางสังฆทาสีเป็น คนที่ ๗ เป็นผู้ยินดีบันเทิงใจในการบำรุงพระพุทธเจ้า ได้ (กลับชาติ) มาเป็นพระเขมาเถรี ๑ พระอุบล วรรณาเถรี ๑ พระปฏาจาราเถรี ๑ พระกุณฑลเกสี- เถรี ๑ พระกิสาโคตมีเถรี ๑ ข้าพเจ้า ๑ และเป็นวิสา- ขาอุบาสิกาซึ่งเป็นคนที่ ๗ ด้วยกุศลกรรมที่ได้ทำไว้ แล้วนั้น และด้วยความตั้งใจแน่วแน่ ข้าพเจ้าละร่าง มนุษย์แล้วได้ไปสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ และในภพหลัง ครั้งนี้ ข้าพเจ้าเกิดในตระกูลเศรษฐีที่มั่งคั่ง สมบูรณ์ ด้วยกามสุขทุกอย่าง ในกรุงราชคฤห์อันอุดม เมื่อ ข้าพเจ้าประกอบด้วยรูปสมบัติและคุณสมบัติ ตั้งอยู่ใน ปฐมวัย ไปสู่ตระกูลอื่น (แต่งงาน) เพียบพร้อม ด้วยความสุข สามีของข้าพเจ้าเข้าไปเฝ้าพระพุทธเจ้า ผู้เป็นสรณะแห่งสัตว์โลก ฟังพระธรรมเทศนาแล้วได้ บรรลุอนาคามิผล เป็นคนมีปัญญาดี คราวนั้นข้าพเจ้า ขออนุญาตบวชเป็นบรรพชิต ไม่นานนักก็ได้บรรลุ พระอรหัต.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ