เล่มที่ 53
ส่วนที่ 432
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 432 อ้างอิง: Book 53, Section 432 ประเภท: section
เนื้อหา
บทว่า อทฺทสาม แปลว่า ได้เห็นแล้ว. บทว่า อทฺธา ๑ โน อุทปชฺชถ ความว่า ในพระรัตนตรัยเกิดขึ้น เพื่ออุดหนุนแก่พวกข้าพระองค์ตลอดกาลนาน. บทว่า วจนํ ได้แก่ ธรรมกถาอันประกอบด้วยสัจจะ. บทว่า ขนฺเธ อายตนานิ จ ธาตุโย จ ได้แก่ ขันธ์ ๕ อายตนะ ๑๒ และธาตุ ๑๘. ในฐานะนี้ พึงกล่าวกถาว่าด้วยขันธ์เป็นต้น กถานั้นท่าน ให้พิสดารแล้วในวิสุทธิมรรคนั่นแล เพราะเหตุนั้น พึงทราบโดยนัย ดังกล่าวไว้ในวิสุทธิมรรคนั้นนั่นแล. บทว่า วิทิตฺวาน ได้แก่ รู้ด้วยญาณอันเป็นส่วนเบื้องต้น โดยการ จำแนกรูปเป็นต้น และโดยความไม่เที่ยงเป็นต้น. บทว่า เย เต สาสนการกา ความว่า พระตถาคตทั้งหลายอุบัติ ขึ้นเพื่อประโยชน์แก่เหล่าสัตว์เป็นอันมาก ผู้กระทำตามคำสอนของ พระตถาคตทั้งหลาย. บทว่า เย นิยามคตทฺทสา มีโยชนาว่า นิยามคตะ ก็คือนิยาม นั่นเอง, ภิกษุและภิกษุณีเหล่าใดได้เห็น คือได้บรรลุสัมมตนิยาม พระมุนี คือพระผู้มีพระภาคเจ้า ได้ทรงบรรลุพระโพธิญาณ คือพระสัมมาสัมโพธิ- ญาณ เพื่อประโยชน์แก่ภิกษุและภิกษุณีเหล่านั้นหนอ. บทว่า สุเทสิตา ความว่า ทรงแสดงดีแล้ว ทั้งโดยย่อและพิสดาร สมควรแก่อัธยาศัยของเวไนยสัตว์. บทว่า จกฺขุมตา ได้แก่ ผู้มีจักษุด้วยจักษุ ๕. ชื่อว่าอริยสัจ เพราะ อรรถว่าเป็นธรรมอันไม่มีข้าศึก อันผู้ใคร่ประโยชน์ตน พึงกระทำ คือ คุณชาตอันกระทำความเป็นพระอริยะ หรือเป็นสัจจะของพระผู้มีพระภาค- เจ้าผู้เป็นอริยะ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ