เล่มที่ 53
ส่วนที่ 319
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 319 อ้างอิง: Book 53, Section 319 ประเภท: section
เนื้อหา
จิตนี้แต่ก่อนเคยเที่ยวจาริกไปในอารมณ์ต่าง ๆ ตาม ความประสงค์ ตามความใคร่ ตามความสบาย วันนี้ เราจักข่มจิตนั้นไว้โดยอุบายอันชอบ ดังนายหัตถาจารย์ ข่มช้างตัวตกมันไว้ด้วยของฉะนั้น. พระศาสดาของเราได้ทรงตั้งโลกนี้ โดยความเป็น ของไม่เที่ยง ไม่ยั่งยืน ไม่เป็นแก่นสาร ดูก่อนจิต ท่านจงพาเราบ่ายหน้าไปในศาสนาของพระชินสีห์ จง พาเราข้ามจากห้วงน้ำใหญ่ที่ข้ามได้แสนยาก. ดูก่อนจิต เรือนคืออัตภาพของท่านนี้ ไม่เป็นเหมือน กาลก่อนเสียแล้ว เพราะจักไม่เป็นไปตามอำนาจของท่าน อีกต่อไป เราได้ออกบวชในศาสนาของพระพุทธเจ้า ผู้ แสวงหาประโยชน์อันยิ่งใหญ่แล้ว สมณะทั้งหลายผู้ทรง ความพินาศไม่เป็นเช่นเรา ภูเขา มหาสมุทร แม่น้ำ คงคาเป็นต้น แผ่นดิน ทิศใหญ่สี่ ทิศน้อยสี่ ทิศเบื้องบน ทิศเบื้องต่ำ และภพสาม ล้วนเป็นสภาพไม่เที่ยง มีแต่ ถูกเบียดเบียนอยู่เสมอ. ดูก่อนจิต ท่านจะไป ณ ที่ไหนเล่า จึงจะมีความสุข รื่นรมย์. ดูก่อนจิต เบื้องหน้าแต่จิตของเราตั้งมั่นแล้ว ท่านจัก ทำอะไรแก่เราได้ เราไม่เป็นไปตามอำนาจของท่านแล้ว. บุคคลไม่ควรถูกต้องไถ้สองปาก คือร่างกายอันเต็ม ไปด้วยของไม่สะอาด มีช่อง ๙ ช่องเป็นที่ไหลออก น่า ติเตียน ท่านผู้ไปสู่เรือนคือถ้ำ ที่เงื้อมภูเขาอันสวยงาม ตามธรรมชาติ เป็นที่อาศัยอยู่แห่งสัตว์ป่า คือหมูและ กวาง และในป่าที่ฝนตกใหม่ ๆ จักได้ความรื่นรมย์ใจ ณ ที่นั้นฝูงนกยูงมีขนที่คอเขียว มีหงอนและปีกงาม ลำ- แพนหางมีแวววิจิตรนัก ส่งสำเนียงก้องกังวานไพเราะ จับใจ จักยังท่านผู้บำเพ็ญฌานอยู่ในป่าให้ร่าเริงได้ เมื่อ ฝนตกแล้วหญ้างอกยาวประมาณ ๔ นิ้ว ท้องฟ้างามแจ่มใส ไม่มีเมฆปกคลุม เมื่อท่านทำตนให้เสมอด้วยไม้ แล้ว นอนอยู่บนหญ้าระหว่างภูเขานั้น จะรู้สึกอ่อนนุ่มดังสำลี เราจักกระทำให้เหมือนผู้ใหญ่ จะยินดีด้วยปัจจัยตามมี ตามได้ บุคคลผู้ไม่เกียจคร้าน ย่อมกระทำจิตของตนให้ สมควรแก่การงานฉันใด เราจักกระทำจิตฉันนั้น เหมือน บุคคลเลื่อนถุงใส่แมวไว้ฉะนั้น เราจักทำให้เหมือนผู้ใหญ่ จักยินดีด้วยปัจจัยตามมีตามได้ จักนำท่านไปสู่อำนาจ ของเราด้วยความเพียร เหมือนนายหัตถาจารย์ผู้ฉลาด นำช้างที่ซับมันไปสู่อำนาจของตนด้วยขอฉะนั้น เราย่อม สามารถที่จะดำเนินตามหนทางอันเกษมสุข ซึ่งเป็นทาง อันบุคคลผู้ตามรักษาจิต ได้ดำเนินมาแล้วทุกสมัย ด้วย หทัยอันเที่ยงตรง ที่ท่านฝึกฝนไว้ดีแล้ว มั่นคงแล้ว เปรียบ เหมือนนายอัสสาจารย์ สามารถจะดำเนินไปตามภูมิสถาน ที่ปลอดภัย ด้วยม้าที่ฝึกดีแล้วฉะนั้น.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ