เล่มที่ 49
ส่วนที่ 175
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 175 อ้างอิง: Book 49, Section 175 ประเภท: section
เนื้อหา
เมื่อพราหมณ์กล่าวอย่างนี้แล้ว เจ้าอังกุระเมื่อจะประคอง เฉพาะสัปปุริสธรรม จึงกล่าวคาถานี้ว่า :- บุคคลอาศัยนั่งนอน ที่ร่มเงาของต้นไม้ใด ไม่พึงทำลายแม้ใบของต้นไม้นั้น เพราะการ ประทุษร้ายต่อมิตร เป็นความเลวทราม. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า น ตสฺส ปตฺตํ ภินฺเทยฺย ความว่า ไม่พึงทำแม้เพียงใบใบหนึ่ง ของต้นไม้นั้นให้ตกไป จะป่วยกล่าว ไปใย ถึงกิ่งเป็นต้นเล่า. พราหมณ์เมื่อจะประคองวาทะของตนแม้อีก จึงกล่าวคาถา ว่า :- บุคคลอาศัยนั่งนอนที่ร่นเงาของต้นไม้ใด พึงถอนต้นไม้นั้นพร้อมทั้งรากได้ ถ้าพึงประสงค์ เช่นนั้น. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า สมูลมฺปิ ตํ อพฺพุเห ความว่า พึงถอน คือพึงรื้อขึ้นซึ่งต้นไม้นั้นพร้อมทั้งราก คือ พร้อมด้วยราก ในที่นั้น. เมื่อพราหมณ์กล่าวอย่างนี้แล้ว เจ้าอังกุระมีความประสงค์ จะทำแบบแผนนั้นให้ไร้ประโยชน์อีก จึงได้กล่าวคาถา ๓ คาถา เหล่านี้ว่า :- ก็บุรุษพึงพักอยู่ในเรือนของบุคคลใด ตลอดราตรีหนึ่ง หรือพึงได้ข้าวน้ำในที่ใด ไม่ควร มีจิตคิดร้ายต่อบุคคลนั้น. ความเป็นผู้กตัญญู อัน สัตบุรุษทั้งลาย สรรเสริญแล้ว บุคคลพึงพัก อาศัย ในเรือนของบุคคลใด แม้เพียงคืนเดียว พึงได้รับการบำรุงด้วยข้าวและน้ำ ไม่ควรมีจิต คิดประทุษร้าย ต่อบุคคลนั้น บุคคลมีมือไม่ เบียดเบียน ย่อมแผดเผาบุคคลผู้ประทุษร้ายมิตร บุคคลใด ทำความดีไว้ในปางก่อน ภายหลัง เบียดเบียนด้วยความชั่ว ผู้นั้นชื่อว่า เป็นคน อกตัญญู ย่อมไม่พบเห็นความเจริญทั้งหลาย.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ