เล่มที่ 49
ส่วนที่ 159
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 159 อ้างอิง: Book 49, Section 159 ประเภท: section
เนื้อหา
บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปิตูนํ ได้แก่ มารดาและบิดา หรือ อา และลุง. บทว่า ปิตามหานํ ได้แก่ ปู่ ย่า ตา ละยาย. บทว่า อุปกฺขฏํ ได้แก่ จัดแจง. บทว่า ปริวิสยนฺติ แปลว่าให้บริโภค. บทว่า อนฺธกวินฺทํ ได้แก่ นครอันมีชื่อย่างนั้น. บทว่า ภุตฺตุํ ได้แก่ เพื่อบริโภค. เบื้องหน้าแต่นั้น พระสังคีติกาจารย์ได้กล่าวไว้ว่า :- พระราชาจึงตรัสสั่งเขาว่า ถ้าท่านไปได้ เสวยผลทานนั้น พึงรีบกลับมาบอก เหตุที่มีจริง แก่เรา เราฟังคำอันมีเหตุผล ควรเชื่อถือได้แล้ว จักทำการบูชาบ้าง จูฬเศรษฐีเปรตทูลรับพระ- ดำรัสแล้ว ได้ไปยังอันธกวินทนครนั้น แต่ไม่ได้ รับผลแห่งทานนั้น เพราะพราหมณ์ทั้งหลายที่ บริโภคภัตร เป็นผู้ไม่มีศีล ไม่สมควรแก่ทักษิณา ภายหลังจูฬเศรษฐีเปรต กลับมายังกรุงราชคฤห์ อีก ได้ไปแสดงกายให้ปรากฏ เฉพาะพระพักตร์ ของพระเจ้าอชาตศัตรูผู้เป็นใหญ่กว่าหมู่ชน พระราชาทอดพระเนตรเห็นเปรตนั้น กลับมาอีก จึงตรัสถามว่า เราจะให้ทานอะไร ถ้าเหตุที่จะให้ ท่านอิ่มหนำตลอดกาลนานมีอยู่ไซร้ ขอท่านจง บอกเหตุนั้นแก่เรา จูฬเศรษฐีเปรตกราบทูลว่า :- ข้าแต่พระราชา ขอพระองค์จงทรงอังคาส พระพุทธเจ้า และพระสงฆ์ด้วยข้าวและน้ำ และ จงทรงถวายจีวรแล้ว จงอุทิศกุศลนั้น เพื่อ ประโยชน์เกื้อกูลแก่ข้าพระองค์ ด้วยทรงการ บำเพ็ญกิจอย่างนี้ ข้าพระองค์จะพึงอิ่มหนำ ตลอด กาลนาน ลำดับนั้นพระราชา เสด็จออกจาก ปราสาททันที ทรงถวายทานอันประณีตยิ่งแก่ สงฆ์ ด้วยพระหัตถ์ของพระองค์แล้วทรงกราบ ทูลเรื่องราว แด่พระตถาคต ทรงอุทิศส่วนกุศล ให้แก่จูฬเศรษฐีเปรต, จูฬเศรษฐีเปรตนั้น อัน พระราชาทรงบูชาแล้ว เป็นผู้งดงามยิ่งนัก ได้มา ปรากฏเฉพาะพระพักตร์ของพระราชา ผู้เป็นใหญ่ กว่าหมู่ชน แล้วกราบทูลว่า ข้าพระองค์เป็น เทวดา มีฤทธิ์อย่างยอดเยี่ยมแล้ว มนุษย์ทั้งหลาย ผู้มีฤทธิ์เสมอด้วยข้าพระองค์ไม่มี ขอพระองค์ ทรงทอดพระเนตรดูอานุภาพอันหาประมาณมิได้ ของข้าพระองค์นี้เถิด ซึ่งเกิดจากผลที่พระองค์ ทรงถวายทาน อันจะนับมิได้แก่สงฆ์ อุทิศส่วน พระราชกุศลให้แก่ข้าพระองค์ ด้วยทรงอนุ- เคราะห์ ข้าแต่พระองค์ผู้เป็นเทพแห่งมนุษย์ ข้าพระองค์เป็นผู้อันพระองค์ ยังพระอริยสงฆ์ ให้อิ่มหนำ ด้วยไทยธรรมมีข้าวและน้ำ และ ผ้าผ่อนเป็นต้น เป็นอันมาก จึงได้อิ่มหนำแล้ว เนือง ๆ บัดนี้ ข้าพระองค์มีความสุขแล้ว จึง ขอทูลลาพระองค์ไป.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ