เล่มที่ 49
ส่วนที่ 154
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 154 อ้างอิง: Book 49, Section 154 ประเภท: section
เนื้อหา
จบ อรรถกถาธนปาลเสฏฐิเปตวัตถุที่ ๗ ว่าด้วยบรรพชิตตระหนี่เป็นเปรตเปลือยผอม พระเจ้าอชาตศัตรูตรัสถามจูฬเศรษฐีเปรตว่า :- [๑๐๕] ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ท่านเป็นบรรพชิต เปลือยกายซูบผอม เพราะเหตุแห่งกรรมอะไร ท่านจะไปที่ไหนในราตรีเช่นนี้ ขอท่านจงบอก การที่ท่านจะไปแก่เราเถิด เราสามารถจะให้ ทรัพย์เครื่องปลื้มใจแก่ท่านด้วยความอุตสาหะ ทั้งปวง. จูฬเศรษฐีเปรตกราบทูลว่า เมื่อก่อนพระนครพาราณสีมีกิตติคุณเลื่อง ลือไปไกล ข้าพระองค์เป็นคฤหบดีผู้มั่งคั่งอยู่ใน พระนครนั้น แต่เป็นคนตระหนี่เหนียวแน่นไม่ เคยให้สิ่งของแก่ใคร ๆ มีใจข้องอยู่ในอามิส ได้ถึงวิสัยแห่งพญายมเพราะความเป็นผู้ทุศีล ข้าพระองค์ลำบากแล้วเพราะความหิวเสียดแทง เพราะบาปกรรมเหล่านั้น เพราะเหตุนั้น ข้าพระ- องค์ปรารถนาอามิส จึงได้มาหาหมู่ญาติ มนุษย์ แม้เหล่าอื่นมีปกติไม่ให้ทาน และไม่เชื่อว่า แห่งทานมีอยู่ในโลกหน้า มนุษย์แม้เหล่านั้นจัก เกิดเป็นเปรตเสวยทุกข์ใหญ่ เหมือนข้าพระองค์ ฉะนั้น ธิดาของข้าพระองค์ปนอยู่เนื่อง ๆ ว่า เรา จักให้ทานอุทิศให้มารดา บิดา ลุง ป้า น้า อา ปู่ ย่า ตา ยาย พวกพราหมณ์กำลังบริโภคทาน อันธิดาของข้าพระองค์ตกแต่งแล้ว ข้าพระองค์ จะไปยังเมืองอันธกาวินทนคร เพื่อบริโภคอาหาร พระราชาจึงตรัสสั่งเขาว่า ถ้าท่านไปได้ เสวยผลทานนั้น พึงรีบลับมาบอกเหตุที่มีจริง แก่เรา เราฟังคำอันมีเหตุผลควรเชื้อถือได้แล้ว จักทำการบูชาบ้าง จูฬเศรษฐีเปรตทูลรับพระ- ดำรัสแล้ว ได้ไปยังอันธกาวินทนครนั้น แต่ไม่ได้ รับผลแห่งทานนั้นเพราะพราหมณ์ทั้งหลายที่ บริโภคภัต เป็นผู้ไม่มีศีล ไม่สมควรแก่ทักษิณา ภายหลังจูฬเศรษฐีเปรตกลับมาสู่นครราชคฤห์ อีก ได้ไปแสดงกายให้ปรากฏ เฉพาะพระพักตร์ ของพระเจ้าอชาตศัตรูผู้เป็นใหญ่กว่าหมู่ชน พระราชาทอดพระเนตรเห็นเปรตนั้นกลับมาอีก จึงตรัสถามว่า เราจะให้ทานอะไร ถ้าเหตุที่จะให้ ท่านอิ่มหนำตลอดกาลมีอยู่ไซร้ ขอท่านจงบอก เหตุนั้นแก่เรา.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ