เล่มที่ 49
ส่วนที่ 79
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 79 อ้างอิง: Book 49, Section 79 ประเภท: section
เนื้อหา
เปรตเหล่านั้น ถูกสามเณร ถามอย่างนั้น จึงได้กล่าวตอบ เรื่องนั้นทั้งหมด ด้วย ๔ คาถาว่า :- ผู้ใดขี่ช้างเผือกชาติกุญชร มี ๔ เท้า ไป ข้างหน้า คนนั้นเป็นบุตรหัวปีของข้าพเจ้าทั้ง ๒ เมื่อเป็นมนุษย์ เขาได้ถวายทานแก่ภิกษุสงฆ์ จึง ได้รับความสุข บันเทิงใจ ผู้ใดขี่รถเทียมด้วย แม่ม้าอัสดร ๔ ม้า แล่นเรียบไปท่ามกลาง ผู้นั้น เป็นบุตรคนกลาง ของข้าพเจ้าทั้ง ๒ เมื่อเขาเป็น มนุษย์ เขาเป็นคนไม่ตระหนี่ เป็นทานบดีรุ่งเรือง อยู่ นารีใดที่มีปัญญา มีดวงตากลมงดงาม รุ่งเรือง ดุจตาเนื้อ ขึ้นวอมาข้างหลัง นารีนั้นเป็นธิดาคน สุดท้าย ของข้าพเจ้าทั้ง ๒ นางมีความสุขเบิก บานใจ เพราะส่วนแห่งทานกึ่งส่วน เมื่อก่อนเขา ทั้ง ๓ คน มีจิตเลื่อมใส ได้ให้ทานแก่สมณ- พราหมณ์ทั้งหลาย ส่วนข้าพเจ้าทั้ง ๒ เป็นคน ตระหนี่ บริภาษสมณพราหมณ์ทั้งหลาย เขาทั้ง ๓ คนนี้ ถวายทานแล้วบำรุงบำเรอ ด้วยกามคุณ อันเป็นทิพย์ ส่วนข้าพเจ้าทั้ง ๒ ซูบซีดอยู่เหมือน ไม้อ้อที่เขาตัดทิ้งไว้ ฉะนั้น. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปุรโต ว โย คจฺฉติ ความว่า บรรดาคนที่เดินไปเหล่านี้ ผู้ที่เดินไปข้างหน้า. บาลีว่า โยโส ปุรโต คจฺฉติ ดังนี้ก็มี, อธิบายว่า ผู้ที่ไปข้างหน้านั้น. บทว่า กุญฺชเรน ได้แก่ ช้างอันได้นามว่า กุญชร เพระอรรถว่า ยังพื้น ปฐพี คือแผ่นดินให้เจริญขึ้น หรือเพราะยินดี คือเที่ยวไปในท้อง ภูเขาที่สะสมด้วยหญ้าและเถาวัลย์เป็นต้น. บทว่า นาเคน ได้แก่ ชื่อว่า นาค เพราะเป็นสัตว์ไม่ควรล่วงละเมิด ไม่ควรดูหมิ่น. ด้วยช้างเชือกประเสริฐนั้น. บทว่า จตุกฺกเมน ได้แก่ มี ๔ เท้า. บทว่า เชฏฺโก แปลว่า ผู้เกิดก่อน.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ