เล่มที่ 48
ส่วนที่ 488
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 488 อ้างอิง: Book 48, Section 488 ประเภท: section
เนื้อหา
ลำดับนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสถึงสุจริตที่เทพบุตรนั้นกระทำ แล้ว ในที่ประชุมนั้น ทรงทราบว่าที่ประชุมมีความสบายใจ จึงทรง แสดงสามุกกังสิกเทศนา ธรรมแบบยกขึ้นแสดงเอง. ๑ จบเทศนา เทพบุตร พราหมณ์ และบริษัทที่ประชุมกัน รวมเป็น สัตว์แปดหมื่นสี่พันได้ตรัสรู้ธรรมแล. ขอท่านทั้งหลายจงฟังคำของเทวดา และของพวกพ่อค้าในทางทะเลทราย ที่ได้มาพบกัน ในเวลานั้น และฟังถ้อยคำที่เทวดาและพวกพ่อค้า โต้ตอบกันโดยประการใด ขอท่านทั้งปวงจงฟังคำนั้น ๑. สามุกฺกํสิกํ แปลตามอรรถกถาว่า พระธรรมเทศนาที่พระพุทธเจ้าทรงยกขึ้นถือเอาเอง คือ ทรงเห็นด้วยพระสยัมภูญาณ (ตรัสรู้เอง) ได้แก่อริยสัจจเทศนา , ตามแบบเรียน แปลว่า ธรรมเทศนาที่พระพุทธเจ้าทรงยกขึ้นแสดงเอง คือ ไม่ต้องปรารภคำถามเป็นต้นของผู้ฟัง ได้แก่ เทศนาเรื่องอริยสัจ. โดยประการนั้นเถิด ยังมีพระยานามว่าปายาสิ มียศ ถึงความเป็นสหายของภุมเทวดา บันเทิงอยู่ใน วิมานของตน เป็นเทวดาได้มาสนทนากะพวกมนุษย์. เสริสสกเทพบุตรถามพวกพ่อค้าด้วยคาถาว่า ดูก่อนมนุษย์ทั้งหลาย พวกท่านกลัวทางคด เคี้ยว ใจเสียอยู่ในที่น่าสงสัยว่ามีภัยในป่า ในถิ่น อมนุษย์ ในทางกันดาร ไม่มีน้ำ ไม่มีอาหาร เดิน ไปได้แสนยาก กลางทะเลทราย ในทะเลทรายนี้ ไม่มีผลไม้ ไม่มีเผือกมัน ไม่มีเชื้อไฟในที่นี้ จะมี อาหารแต่ที่ไหน นอกจากฝุ่นและทรายที่แดดแผด เผาทั้งร้อนทั้งทารุณ เป็นที่ดอน ร้อนดังแผ่นเหล็ก เผาไฟ หาความสุขมิได้ เทียบเท่านรก (ในปรโลก) เป็นที่อยู่ของพวกมนุษย์หยาบช้ายุคโบราณ เป็น ภูมิประเทศเหมือนถูกสาปไว้ เออก็พวกท่านหวังอะไร เพราะเหตุไรจึงไม่พิจารณาให้ถี่ถ้วน ตามกันเข้ามา ยังประเทศถิ่นนี้พร้อมกัน เพราะความโลภความกลัว หรือเพราะความหลง.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ