เล่มที่ 48
ส่วนที่ 391
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 391 อ้างอิง: Book 48, Section 391 ประเภท: section
เนื้อหา
บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อารติ สมจริยา จ ได้แก่ การงด เว้นขาดจากบาปธรรมตามที่กล่าวแล้ว และความประพฤติสงบมีความสงบ กายเป็นต้น. บทว่า พาหุสจฺจํ ได้แก่ ความเป็นพหูสูตทางปริยัติ. บทว่า กตญฺญุตา ได้แก่ การรู้อุปการะที่คนเหล่าอื่นกระทำแก่ตน. บทว่า ปาสํสา ความว่า อันกุลบุตรทั้งหลายผู้ต้องการประโยชน์พึงสรรเสริญ โดยการกระทำทั่วไป. บทว่า ธมฺมา เอเต ได้แก่ ธรรมมีอหิงสาเป็นต้น ตามที่กล่าวแล้ว. บทว่า ปสํสิยา แปลว่า อันวิญญูชนทั้งหลายพึงสรรเสริญ. พระเถระกล่าวสัมมาปฏิบัติที่สมควรแก่พระราชกุมารนั้นอย่างนี้แล้ว ตรวจดูอายุสังขารด้วยอนาคตังสญาณ เห็นว่าอายุของเขาเหลือเพียงห้า เดือนเท่านั้น เพื่อจะให้เขาสลดใจแล้วทั้งอยู่ในสัมมาปฏิบัตินั้นมั่นคง จึง กล่าวคาถานี้ว่า ดูก่อนราชโอรส ท่านจงรู้เถิดว่า อีกห้าเดือน ข้างหน้าท่านจักสิ้นพระชนม์ ท่านจงเปลื้องตนเถิด. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อตฺตานํ ปริโมจย ความว่า ท่านจง เปลื้องตนจากทุกข์ในอบาย. ต่อนั้น พระกุมารเมื่อถามอุบายหลุดพ้นสำหรับตน จึงตรัสว่า ข้าพเจ้าจะไปชนบทไหนหนอ จะทำอะไร จะ ทำกิจของบุรุษอะไร ๆ หรือจะใช่วิชาอะไร จึงจะไม่ แก่ไม่ตาย. บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า กตมํ สฺวาหํ ได้แก่ ข้าพเจ้าจะไป ชนบทไหน ความว่า ไหนหนอ เพิ่มคำว่า กตฺวา ในบทว่า กึ กมฺมํ กิญฺจิ โปริสํ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ