เล่มที่ 47
ส่วนที่ 652
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 652 อ้างอิง: Book 47, Section 652 ประเภท: section
เนื้อหา
จบอรรถกถากลหวิวาทสูตรที่ ๑๑ แห่งอรรถกถาขุททกนิกาย ชื่อปรมัตถโชติกา สมณพราหมณ์ทั้งหลายยึด- มั่นอยู่ในทิฏฐิของตน ๆ ถือมั่นทิฏฐิแล้ว ปฏิญาณว่าพวกเราเป็นผู้ฉลาด ย่อมกล่าว ต่างๆ กันว่า ผู้ใดรู้อย่างนี้ ผู้นั้นชื่อว่ารู้ธรรม คือทิฏฐิ ผู้นั้นคัดค้านธรรมคือทิฏฐินี้อยู่ ชื่อว่าเป็นผู้เลวทราม. สมณพราหมณ์ทั้งหลายถือมั่นทิฏฐิ แม้ด้วยอาการอย่างนี้ ย่อมโต้เถียงกัน และ กล่าวว่า ผู้อื่นเป็นคนเขลา ไม่ฉลาด วาทะ ของสมณพราหมณ์สองพวกนี้ วาทะไหน เป็นวาทะจริงหนอ เพราะว่าสมณพราหมณ์ ทั้งหมดนี้ ต่างก็กล่าวกันว่าเป็นคนฉลาด. พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสตอบว่า หากว่าผู้ใดไม่ยินยอมตามธรรม คือ ความเห็นของผู้อื่น ผู้นั้นเป็นคนพาล คนเขลา เป็นคนมีปัญญาทราม ชนเหล่านี้ทั้งหมด ก็เป็นคนพาล เป็นคนมีปัญญาต่ำทราม เพราะว่าชนเหล่านี้ทั้งหมดถือมั่นอยู่ในทิฏฐิ. ก็หากว่าชนเหล่านั้นเป็นคนผ่องใส อยู่ในทิฏฐิของตน ๆ จัดว่าเป็นคนมีปัญญา บริสุทธิ์ เป็นคนฉลาด มีความคิดไซร้ บรรดาคนเจ้าทิฏฐิเหล่านั้น ก็จะไม่มีใคร ๆ เป็นผู้มีปัญญาต่ำทราม เพราะว่าทิฏฐิของชน แม้เหล่านั้น ล้วนเป็นทิฏฐิเสมอกัน เหมือน ทิฏฐิของพวกชนนอกนี้. อนึ่ง ชนทั้งสองพวกได้กล่าวกัน และกันว่าเป็นผู้เขลา เพราะความเห็นใด เราไม่กล่าวความเห็นนั้นว่าแท้ เพราะเหตุที่ ชนเหล่านั้น ได้กระทำความเห็นของตน ๆ ว่าสิ่งนี้เท่านั้นจริง (สิ่งอื่นเปล่า) ฉะนั้นแล ชนเหล่านั้น จึงตั้งคนอื่นว่าเป็นผู้เขลา.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ