เล่มที่ 47
ส่วนที่ 552
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 552 อ้างอิง: Book 47, Section 552 ประเภท: section
เนื้อหา
ภิกษุรู้โทษนี้ว่า เพราะสังขารเป็น ปัจจัย ทุกข์จึงเกิดขึ้น เพราะความสงบแห่ง สังขารทั้งมวล สัญญาทั้งหลายจึงดับ ความ สิ้นไปแห่งทุกข์ ย่อมมีได้ด้วยอาการอย่างนี้. ภิกษุรู้ความสิ้นไปแห่งทุกข์นี้โดย ถ่องแท้ บัณฑิตทั้งหลายผู้เห็นชอบ ผู้ถึงเวท รู้โดยชอบแล้ว ครอบงำกิเลสเป็นเครื่อง ประกอบของมารได้แล้ว ย่อมไม่ไปสู่ภพ ใหม่. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฯลฯ พึงตอบเขาว่า การพิจารณาเห็น เนือง ๆ ว่า ทุกข์อย่างใดอย่างหนึ่งทั้งหมด ย่อมเกิดขึ้นเพราะวิญญาณเป็น ปัจจัย นี้เป็นข้อที่ ๑ การพิจารณาเห็นเนือง ๆ ว่า เพราะวิญญาณนั่นเองดับ เพราะสำรอกโดยไม่เหลือ ทุกข์จึงไม่เกิด นี้เป็นข้อที่ ๒ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณาเห็นเนือง ๆ ซึ่งธรรมเป็นธรรม ๒ อย่างโดยชอบอย่างนี้ ฯลฯ จึงตรัสคาถาประพันธ์ต่อไปอีกว่า ทุกข์อย่างใดอย่างหนึ่งทั้งหมด ย่อม เกิดขึ้นเพราะวิญญาณเป็นปัจจัย เพราะ วิญญาณดับโดยไม่เหลือ ทุกข์จึงไม่เกิด. ภิกษุรู้โทษนี้ว่า ทุกข์ย่อมเกิดขึ้น เพราะวิญญาณเป็นปัจจัยดังนี้แล้ว ย่อมเป็น ผู้หายหิว ดับรอบแล้วเพราะความเข้าไปสงบ แต่งวิญญาณ. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ฯลฯ พึงตอบเขาว่า การพิจารณาเห็น เนือง ๆ ว่า ทุกข์อย่างใดอย่างหนึ่งทั้งหมด ย่อมเกิดเพราะผัสสะเป็นปัจจัย นี้เป็นข้อที่ ๑ การพิจารณาเห็นเนือง ๆ ว่า เพราะผัสสะนั่นเองดับเพราะสำรอก โดยไม่เหลือ ทุกข์จึงไม่เกิด นี้เป็นข้อที่ ๒ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ภิกษุผู้พิจารณา เห็นเนือง ๆ ซึ่งธรรมเป็นธรรม ๒ อย่างโดยชอบอย่างนี้ ฯลฯ จึงตรัสคาถา ประพันธ์ต่อไปอีกว่า ความสิ้นไปแห่งสังโยชน์ ของชน ทั้งหลายผู้อันผัสสะครอบงำแล้ว ผู้แล่นไป ตามกระแสแห่งภวตัณหา ผู้ดำเนินไปแล้ว สู่หนทางผิด ย่อมอยู่ห่างไกล ส่วนชน เหล่าใดกำหนดรู้ผัสสะด้วยปัญญา ยินดีแล้ว ในธรรมเป็นที่เข้าไปสงบ ชนแม้เหล่านั้น เป็นผู้หายหิว ดับรอบแล้ว เพราะการดับไป แห่งผัสสะ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ