เล่มที่ 45
ส่วนที่ 126
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 126 อ้างอิง: Book 45, Section 126 ประเภท: section
เนื้อหา
พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสเนื้อความนี้แล้ว ในพระสูตรนั้น พระผู้มี- พระภาคเจ้าตรัสคาถาประพันธ์ดังนี้ว่า กุลบุตรผู้ใคร่ประโยชน์ พึงศึกษา บุญนั่นแล อันสูงสุดต่อไปซึ่งมีสุขเป็นกำ ไร คือ พึงเจริญทาน ๑ ความประพฤติ สงบ ๑ เมตตาจิต ๑ บิณฑิตครั้นเจริญ ธรรม ๓ ประการอันเป็นเหตุเกิดแห่งความ สุขเหล่านี้แล้ว ย่อมเข้าถึงโลกอันไม่มี ความเบียดเบียน เป็นสุข. เนื้อความแม้นี้พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสแล้ว เพราะเหตุนั้น ข้าพเจ้าได้ สดับมาแล้ว ฉะนี้แล. ในปุญญสูตรที่ ๒ พึงทราบวินิจฉัยดังต่อไปนี้ :- มาศัพท์ ในบทว่า มา ภิกฺขเว ปุญฺานํ นี้ เป็นนิบาตลงใน อรรถปฏิเสธ. ปุญญศัพท์ มาในผลแห่งบุญ ในประโยคเป็นต้นว่า กุสลสนํ ภิกฺขเว ธมฺมานํ สมาทานเหตุ เอวมิทํ ปุญฺํ ปวฑฺฒติ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ผลบุญนี้ย่อมเจริญอย่างนี้เพราะเหตุแห่งการสมาทาน กุสลธรรมทั้งหลาย. มาในสุจริตอันเป็นกามาวจร และรูปาวจรในประโยค เป็นต้นว่า อวิชฺชาคโต ยํ ภิกฺขเว ปุริสปุคฺคโล ปญฺญฺจ (กตฺวา) สํขารํ อภิสํขโรติ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ข้อที่บุรุษบุคคลถูกอวิชชครอบงำ ย่อมปรุงแต่งสังขารเพราะทำบุญ. มาในอุปปัตติภพอันเป็นสุคติวิเศษ ใน ประโยคมีอาทิว่า ปุญฺญูปคํ ภวติ วิญฺาณํ วิญญาณเข้าถึงบุญย่อมเจริญ. มาในกุศลเจตนาในประโยคเป็นต้นว่า ตีณีมานิ ภิกฺขเว ปุญฺกิริยา- วตฺถูนิ ทานมยํ ปฺุกิริยาวตฺถุ สีลมยํ ปุญฺกิริยาวตฺถุ ภาวนามยํ ปุญฺกิริยาวตฺถุ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย บุญกิริยาวัตถุ ๓ เหล่านี้คือ บุญ- กิริยาวัตถุสำเร็จด้วยทาน ๑ บุญกิริยาวัตถุสำเร็จด้วยศีล ๑ บุญกิริยาวัตถุ สำเร็จด้วยภาวนา ๑. แต่ในที่นี้พึงทราบว่ามาในกุศลธรรมในภูมิทั้ง ๓.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ