เล่มที่ 44
ส่วนที่ 185
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 185 อ้างอิง: Book 44, Section 185 ประเภท: section
เนื้อหา
ชื่อว่า ตถาคต เพราะเสด็จไปโดยประการนั้น. ชื่อว่า ตถาคต เพราะมาถึงสัจจะอย่างนั้น. ชื่อว่า ตถาคต เพราะเสด็จไปอย่างนั้น. ชื่อว่า ตถาคต เพราะมีประการอย่างนั้น. ชื่อว่า ตถาคต เพราะมีความเป็นไปโดยประการอย่างนั้น. ชื่อว่า ตถาคต เพราะตรัสด้วยพระญาณอย่างนั้น. ชื่อว่า ตถาคต เพราะภาวะที่เสด็จไปอย่างนั้น. ชื่อว่า ตถาคต เพราะเสด็จมาโดยประการนั้น เป็นอย่างไร ? คืบ พระผู้มีพระภาคเจ้า คราวเป็นสุเมธดาบสบำเพ็ญอภินิหารอันประกอบด้วย องค์ ๘ ประการ แทบบาทมูลของพระทศพลพระนามว่าทีปังกร ดังที่ท่าน กล่าวไว้อย่างนี้ว่า มนุสฺสตฺตํ ลิงฺคสมฺปตฺติ เหตุ สตฺถารทสฺสนํ ปพฺพชฺชา คุณสมฺปตฺติ อธิกาโร ฉนฺทตา อฏฺธมฺมสโมธานา อภินีหาโร สมิชฺฌติ. อภินิหารย่อมสำเร็จ เพราะการประชุมธรรม ๘ ประการ คือ ความเป็นมนุษย์ ๑ ความสมบูรณ์ด้วย เพศ ๑ เหตุ ๑ การได้พบเห็นพระศาสดา ๑ การ บรรพชา ๑ ความสมบูรณ์ด้วยคุณธรรม ๑ บุญญา- ธิการ ๑ ความเป็นผู้มีฉันทะ ๑. ทรงประกาศมหาปฏิญญาว่า เราข้ามโลกพร้อมเทวโลกได้แล้ว จัก ยิ่งสัตว์ให้ข้าม เราหลุดพ้นแล้ว จักยังสัตว์ให้พ้น เราฝึกตนแล้ว จักฝึก ผู้อื่น เราสงบแล้ว จักให้ผู้อื่นสงบ เราโล่งใจแล้ว จักยังผู้อื่นให้โล่งใจ เราปรินิพพานแล้ว จักยังผู้อื่นให้ปรินิพพาน เราตรัสรู้แล้ว จักยังผู้อื่น ให้ตรัสรู้. สมจริง ดังที่ตรัสไว้ว่า เราเป็นชาติชายมีพลังข้ามพ้นแต่ผู้เดียว จะมี ประโยชน์อะไร เราบรรลุสัพพัญญุตญาณ แล้วจะยัง โลกนี้พร้อมเทวโลกให้ข้ามได้ด้วย ด้วยบุญญาธิการ นี้ เราเป็นชาติชายมีพลัง บรรลุสัพพัญญุตญาณแล้ว จะให้หมู่ชนเป็นอันมากข้ามได้ด้วย เราตัดกิเลสดุจ กระแสในสงสาร ทำลายภพ ๓ ขึ้นสู่นาวาคือธรรม จักยังโลกนี้พร้อมเทวโลกให้ข้ามได้ด้วย เราทำให้ แจ้งธรรมในที่นี้ ด้วยเพศที่ผู้อื่นไม่รู้จักจะเป็นประ- โยชน์อะไร เราบรรลุสัพพัญญุตญาณแล้วจักเป็น พระพุทธเจ้าในโลกนี้พร้อมเทวโลก ดังนี้.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ