เล่มที่ 43
ส่วนที่ 229
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 229 อ้างอิง: Book 43, Section 229 ประเภท: section
เนื้อหา
พระโพธิสัตว์นั้นดำริว่า " เราไม่สามารถจะให้นางคนนี้ยินยอมแล้ว ไปได้. เราจักไม่บอกแก่นางละ จักหนีไปบวช." ท่านไม่บอกแก่นางเลย ลุกขึ้นแล้วในส่วนราตรี หนีไปแล้ว. ครั้งนั้น คนรักษาพระนครได้จับท่านไว้แล้ว. ท่านกล่าวว่า "นาย ข้าพเจ้าชื่อว่าเป็นผู้เลี้ยงมารดา, ขอท่านทั้งหลายจงปล่อยข้าพเจ้าเสียเถิด" ให้เขาปล่อยตนแล้ว พักอยู่ในที่แห่งหนึ่ง แล้วเข้าไปสู่ป่าหิมพานต์ บวช เป็นฤาษี ยังอภิญญาและสมาบัติให้เกิดแล้ว เล่นฌานอยู่. ท่านอยู่ในที่ นั้นนั่นเอง เปล่งอุทานขึ้นว่า " เครื่องผูกคือบุตรและภรรยา เครื่องผูก คือกิเลส อันบุคคลตัดได้โดยยาก ชื่อแม้เห็นปานนั้น เราตัดได้แล้ว." พระศาสดาทรงแสดงเครื่องจองจำ ๒ อย่าง พระศาสดา ครั้นทรงนำอดีตนิทานนี้มาแล้ว เมื่อจะทรงประกาศ อุทานที่พระโพธิสัตว์นั้นเปล่งแล้ว ได้ตรัสพระคาถานี้ว่า :- น ตํ ทฬฺหํ พนฺธนมาหุ ธีรา ยทายสํ ทารุชํ ปพฺพชญฺจ สารตฺตรตฺตา มณิกุณฺฑเลสุ ปุตฺเตสุ ทาเรสุ จ ยา อเปกฺขา. เอตํ ทฬฺหํ พนฺธนมาหุ ธีรา โอหารินํ สิถิลํ ทุปฺปมุญฺจํ เอตํปิ เฉตฺวาน ปริพฺพชนฺติ อนเปกฺขิโน กามสุขํ ปหาย. " เครื่องจองจำใด เกิดแต่เหล็ก เกิดแต่ไม้ และ เกิดแต่หญ้าปล้อง ผู้มีปัญญาทั้งหลาย หากล่าวเครื่อง จองจำนั้น ว่าเป็นของมั่นคงไม่. ความกำหนัดใด ของชนทั้งหลายผู้กำหนัด ยินดียิ่งนัก ในแก้วมณี และตุ้มหูทั้งหลาย และความเยื่อใยในบุตร ๑ แลใน ภรรยาทั้งหลายใด, นักปราชญ์ทั้งหลาย กล่าวความ กำหนัดและความเยื่อใยนั่นว่า เป็นเครื่องจองจำอัน มั่นคง มีปกติเหนี่ยวลง อันหย่อน (แต่) เปลื้องได้ โดยยาก. นักปราชญ์ทั้งหลาย ตัดเครื่องผูกแม้นั่น แล้ว เป็นผู้ไม่มีไยดี ละกามสุขแล้วบวช.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ