เล่มที่ 43
ส่วนที่ 215
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 215 อ้างอิง: Book 43, Section 215 ประเภท: section
เนื้อหา
โย เจ ตํ สหตี ชมฺมึ ตณฺหํ โลเก ทุรจฺจยํ โสกา ตมฺหา ปปตนฺติ อุทพินฺทุว โปกฺขรา. ตํ โว วทามิ ภทฺทํ โว ยาวนฺเตตฺถ สมาคตา ตณฺหาย มูลํ ขณถ อุสีรตฺโถว พีรณํ. มา โว นฬํ ว โสโตว มาโร ภญฺชิ ปุนปฺปุนํ. " ตัณหา ดุจเถาย่านทราย ย่อมเจริญแก่คนผู้มี ปกติประพฤติประมาท. เขาย่อมเร่ร่อนไปสู่ภพน้อย ใหญ่ ดังวานรปรารถนาผลไม้เร่ร่อนไปในป่าฉะนั้น. ตัณหานี้เป็นธรรมชาติลามก มักแผ่ซ่านไปในอารมณ์ ต่าง ๆ ในโลก ย่อมครอบงำบุคคลใด ความโศก ทั้งหลายย่อมเจริญแก่บุคคลนั้น, ดุจหญ้าคมบางอัน ๑. ขุ. สุ. ๒๕/ ข้อ ๓๒๑. ธรรมจริยสูตร. ฝนตกรดแล้วงอกงามอยู่ฉะนั้น, แต่ผู้ใด ย่อมย่ำยี ตัณหานั่น ซึ่งเป็นธรรมชาติลามก ยากที่ใครในโลก จะล่วงไปได้, ความโศกทั้งหลาย ย่อมตกไปจากผู้ นั้น เหมือนหยาดน้ำตกไปจากใบบัวฉะนั้น. เพราะ- ฉะนั้น เราบอกกะท่านทั้งหลายว่า ความเจริญจงมี แก่ท่านทั้งหลาย บรรดาที่ประชุมกันแล้ว ณ ที่นี้ ท่านทั้งหลายจงขุดรากตัณหาเสียเถิด, ประหนึ่งผู้ ต้องการแฝก ขุดหญ้าคมบางเสียฉะนั้น, มารอย่า ระรานท่านทั้งหลายบ่อย ๆ ดุจกระแสน้ำระรานไม้ อ้อฉะนั้น." บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ปมตฺตจาริโน ความว่า ฌานไม่เจริญ เทียว วิปัสสนา มรรค และผล ก็ไม่เจริญ แก่บุคคลผู้มีปกติประพฤติ ประมาท ด้วยความประมาท มีการปล่อยสติเป็นลักษณะ อธิบายว่า เหมือนอย่างว่า เครือเถาย่านทรายร้อยรัด รึงรัดต้นไม้อยู่ ย่อมเจริญเพื่อ ความพินาศแห่งต้นไม้นั้นฉันใด, ตัณหาก็ฉันนั้น ชื่อว่าเจริญแก่บุคคล นั้น เพราะอาศัยทวารทั้ง ๖ เกิดขึ้นบ่อย ๆ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ