เล่มที่ 42
ส่วนที่ 81
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 81 อ้างอิง: Book 42, Section 81 ประเภท: section
เนื้อหา
" ผู้ใด ประทุษร้ายในท่านผู้ไม่ประทุษร้ายทั้ง หลาย ผู้ไม่มีอาชญา ด้วยอาชญา ย่อมถึงฐานะ ๑๐ อย่าง อย่างใดอย่างหนึ่งพลันทีเดียว คือ ถึงเวทนา กล้า ๑ ความเสื่อมทรัพย์ ๑ ความสลายแห่งสรีระ ๑ อาพาธหนัก ๑ ความฟุ้งซ่านแห่งจิต ๑ ความขัดข้อง แต่พระราชา ๑ การถูกกล่าวตู่อย่างร้ายแรง ๑ ความ ย่อยยับแห่งเครือญาติ ๑ ความเสียหายแห่งโภคะ ทั้งหลาย ๑ อีกอย่างหนึ่ง ไฟป่าย่อมไหม้เรือนของ เขา, ผู้นั้นมีปัญญาทราม เพราะกายแตก ย่อมเข้า ถึงนรก." บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อทณฺเฑสุ ความว่า ในพระขีณาสพ ทั้งหลาย ผู้เว้น จากอาชญามีอาชญาทางกายเป็นอาทิ. บทว่า อปฺปทุฏฺเสุ ความว่า ผู้ไม่มีความผิดในชนเหล่าอื่น หรือ ในตน. บาทพระคาถาว่า ทสนฺนนญฺตร านํ ความว่า ในเหตุแห่งทุกข์ ๑๐ อย่าง ซึ่งเหตุอย่างใดอย่างหนึ่ง. บทว่า เวทนํ ได้แก่ เวทนากล้า อันต่างด้วยโรคมีโรคในศีรษะ เป็นต้น. บทว่า ชานึ ได้แก่ ความเสื่อมทรัพย์ที่ได้โดยยาก. บทว่า เภทนํ ได้แก่ ความสลายแห่งสรีระมีการตัดมือเป็นต้น. บทว่า ครุกํ ได้แก่ (หรือ) อาพาธหนักต่างโดยโรคมีโรคอัมพาต ๑ มีจักษุข้างเดียว เปลี้ย ง่อย และโรคเรื้อนเป็นต้น. บทว่า จิตฺตกฺเขปํ ได้แก่ ความเป็นบ้า. บทว่า อุปสคฺคํ ได้แก่ (หรือ) ความขัดข้องแต่พระราชาเป็นต้น ว่า ถอดยศลดตำแหน่งเสนาบดีเป็นต้น.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ