เล่มที่ 41
ส่วนที่ 157
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 157 อ้างอิง: Book 41, Section 157 ประเภท: section
เนื้อหา
พระราชา. พระองค์ทอดพระเนตรเห็นอะไรในนานั้น ? พระศาสดา. ถุงทรัพย์พันหนึ่ง มหาบพิตร. พระราชา. ทอดพระเนตรเห็นแล้ว ได้ตรัสคำอะไร ? พระราชา. พระเจ้าข้า ถ้าบุรุษนี้จักไม่ได้กระทำการอ้างบุคคลผู้ เช่นกับด้วยพระองค์แล้วไซร้, เขาจักไม่ได้ชีวิต. แต่เขากล่าวคำที่พระ- องค์ตรัสแล้ว จึงได้ชีวิต. ไม่ควรทำกรรมที่ให้ผลเดือดร้อนในภายหลัง พระศาสดา ทรงสดับพระราชดำรัสนั้นแล้ว ตรัสว่า "ขอถวาย พระพร มหาบพิตร, แม้ตถาคตกล่าวคำมีประมาณเท่านั้นนั่นเองแล้ว ก็ไป, ความตามเดือดร้อนในภายหลังย่อมมี เพราะกระทำกรรมใด กรรมนั้น ผู้ชื่อว่าเป็นบัณฑิตไม่พึงกระทำ " ดังนี้ เมื่อจะทรงสืบอนุสนธิ แสดงธรรม จึงตรัสพระคาถานี้ว่า :- น ตํ กมฺมํ กตํ สาธุ ยํ กตฺวา อนุตปฺปติ ยสฺส อสฺสุมุโข โรทํ วิปากํ ปฏิเสวติ. "บุคคลกระทำกรรมใดแล้ว ย่อมเดือดร้อนใน ภายหลัง เป็นผู้มีหน้าชุ่มด้วยน้ำตา ร้องไห้เสวย ผลของกรรมใดอยู่ กรรมนั้น อันบุคคลกระทำแล้ว ไม่ดีเลย." บรรดาบทเหล่านั้น สองบทว่า ยํ กตฺวา ความว่า บุคคลกระทำ กรรมใด คืออันสามารถจะให้เกิดในอบายภูมิทั้งหลายมีนรกเป็นต้น ได้แก่ มีทุกข์เป็นกำไร เมื่อตามระลึกถึง ชื่อว่าย่อมเดือดร้อนในภายหลัง คือ ย่อมเศร้าโศกในภายหลัง ในขณะที่ระลึกถึงแล้ว ๆ, กรรมนั้น อันบุคคล กระทำแล้วไม่ดี คือไม่งาม ได้แก่ ไม่สละสลวย.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ