เล่มที่ 39
ส่วนที่ 29
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 29 อ้างอิง: Book 39, Section 29 ประเภท: section
เนื้อหา
การร่ายวิทยาคมเพื่อทำให้ตาย ชื่อว่า วิชชามยประโยค. การทำฤทธิ์ต่าง ๆ ที่เกิดแต่วิบากกรรม เพื่อทำให้เขาตาย เหมือน ใช้อาวุธคือเขี้ยวเป็นต้น ขบด้วยเขี้ยวเป็นอาทิ ชื่อว่า อิทธิมยประโยค. ส่วนอทินนาทานก็มีประโยค คือสาหัตถิกประโยคและอาณัตติกประโยคเป็นต้น ที่เป็นไปโดยอำนาจ เถยยาวหาร ปสัยหาวหาร ปฏิจฉันนาวหาร ปริกัป- ปาวหารและกุสาวหาร ประเภทแห่งประโยคแม้เหล่านั้น ก็พึงทราบโดยทำนอง ที่กล่าวมาแล้วนั่นแล, สิกขาบทแม้ทั้งสามมีอพรหมจริยะเป็นต้น ก็ได้เฉพาะ สาหัตถิกประโยคอย่างเดียว ในข้อนี้ พึงทราบวินิจฉัย แม้โดยประโยค ด้วย ประการดังกล่าวมาฉะนี้ เมื่อว่าโดยองค์ ในข้อนี้ ปาณาติบาต มีองค์ ๕ คือ ๑. ปาโณ สัตว์มีชีวิต ๒. ปาณสญฺี สำคัญว่า สัตว์มีชีวิต ๓. วธกจิตฺตํ จิตคิดจะฆ่า ๔. วายมติ พยายาม ๕. เตน มรติ สัตว์ตายด้วยความพยายามนั้น แม้อทินนาทาน ก็มีองค์ ๕ เหมือนกัน คือ ๑. ปรปริคฺคหิตํ ของมีเจ้าของหวงแหน ๒. ปรปริคฺคหิตสญฺี สำคัญว่า ของมีเจ้าของหวงแหน ๓. เถยฺยจิตฺตํ มีจิตคิดจะจะลัก ๔. วายมติ พยายาม ๕. เตน อาทาตพฺพํ อาทานํ คจฺฉติ ลักของได้มา ด้วยความ พยายามนั้น ส่วนอพรหมจรรย์ มีองค์ ๔ คือ ๑. อชฺฌาจริยวตฺถุ สิ่งที่พึงล่วงละเมิด ๒. เสวนจิตฺตํ จิตคิดจะเสพ ๓. ปโยคํ สมาปชฺชติ พยายามเข้าถึง ๔. สาทิยติ ยินดี มุสาวาท ก็มีองค์ ๔ เหมือนกัน คือ ๑. มุสา เรื่องเท็จ ๒. วิสํวาทนจิตฺตํ จิตคิดจะพูดเท็จ ๓. วายาโม พยายาม เกิดแต่จิตนั้น ๔. ปรวิสํวาทนํ พูดเท็จต่อคนอื่น และเขารู้เรื่องเท็จ สุราเมรยมัชชปมาทัฏฐาน ก็มีองค์ ๔ คือ ๑. สุราทีนํ อญฺตรํ ของมึนเมามีสุราเป็นต้นอย่างใดอย่างหนึ่ง ๒. มทนียปาตุกมฺยตาจิตฺตํ จิตคิดอยากจะดื่มจองมึนเมา ๓. ตชฺชํ วายามํ อาปชฺชติ ความพยายามเกิดแต่จิตนั้น ๔. ปีเต จ ปวิสติ ดื่มเข้าไปในลำคอ ในข้อนี้ พึงทราบวินิจฉัย แม้โดยองค์ ด้วยประการดังกล่าวมาฉะนี้.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ