เล่มที่ 39
ส่วนที่ 4
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 4 อ้างอิง: Book 39, Section 4 ประเภท: section
เนื้อหา
วาจานี้ว่า พุทฺธํ สรณํ คจฺฉามิ ธมฺมํ สรณํ คจฺฉามิ สงฺฆํ สรณํ คจฺฉามิ เป็นข้อต้นของคำเริ่มต้นนั้น หัวข้อพรรณนาความของคำเริ่มต้นนั้น มีดังนี้ พระสรณตรัย ใครกล่าว กล่าวที่ไหน กล่าวเมื่อ ใด กล่าวเพราะเหตุไร อนึ่ง ที่มิได้ตรัสไว้มาแค่แรก เพราะเหตุไร ในที่นี้จึงว่า ตรัสไว้เป็นข้อแรก จำต้อง ชำระคำเริ่มต้น ต่อจากนั้นไปในคำเริ่มต้น ก็จะชี้ แจงเรื่องพระพุทธะ เรื่องการถึงสรณะ และเรื่องบุคคล ผู้ถึงสรณะ จะแสดงการขาดการไม่ขาดแห่งสรณคมน์ ทั้งผล ทั้งสรณะที่ควรถึง แม้ในสองสรณะ มีธมฺมํ สรณํ เป็นต้น ก็รู้กันแล้วว่ามีนัยอย่างนี้ จะอธิบาย เหตุในการกำหนดโดยลำดับ และจะประกาศสรณตรัย นั้น ด้วยข้ออุปมาทั้งหลาย. บรรดาคาถาเหล่านั้น คาถาแรก ก่อนอื่น มีปัญหา ๕ ข้อ คือ ๑. พระสรณตรัยนี้ใครกล่าว ๒. กล่าวที่ไหน ๓. กล่าวเมื่อไร ๔. กล่าวเพราะเหตุไร ๕. อนึ่งที่พระตถาคตมิได้ตรัสไว้มาแต่แรก เพราะเหตุไร ใน ที่นี้จึงว่าตรัสไว้เป็นข้อแรก จะวิสัชนาปัญหาทั้ง ๕ ข้อนั้น. ปัญหาว่า ใครกล่าว วิสัชนาว่า พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัส ไม่ใช่ พระสาวก ไม่ใช่เหล่าฤษี ไม่ใช่เทวดากล่าว. ปัญหาว่า กล่าวที่ไหน วิสัชนาว่า ที่อิสิปตนมิคทายวัน กรุงพา- ราณสี.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ