เล่มที่ 35
ส่วนที่ 117
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 117 อ้างอิง: Book 35, Section 117 ประเภท: section
เนื้อหา
บทว่า มหารมฺภา ได้แก่ มีกิจมาก มีกรณียะมาก อนึ่ง ชื่อว่า มีการริเริ่มใหญ่ ก็เพราะการริเริ่มด้วยปาณาติบาตมาก. ในบทว่า น เต โหนฺติ มหปฺผลา นี้ ท่านสรุปผลของยัญที่มีส่วนเหลือไว้ ในความหมายว่า ไม่มีส่วนเหลือ เพราะฉะนั้น จึงมีอธิบายว่า ว่าด้วยผลที่น่าปรารถนา ก็ไม่มี ผลเลย. ก็ข้อนี้ ท่านกล่าวหมายถึงการริเริ่มด้วยปาณาติบาตนั้นเอง. ส่วน ทานใดที่เขาให้ในระหว่างในยัญนั้น ทานนั้น ย่อมมีผลไม่มาก เพราะถูกการ ริเริ่มนี้ เข้าไปกำจัดเสียแล้ว อธิบายว่า มีผลน้อย. บทว่า หญฺเร คือ ย่อมฆ่า. บทว่า ยชนฺติ อนุกุลํ สทา ความว่า ชนเหล่าใดย่อมบูชายัญ ตามตระกูล แม้พวกคนเหล่านั้นเกิดในภายหลัง ก็ยังบูชาตาม เพราะบรรพบุรุษ ทั้งหลายได้บูชากันมาแล้ว. บทว่า เสยฺโย โหติ แปลว่า ย่อมวิเศษ แน่แท้. บทว่า น ปาปิโย ได้แก่ ไม่เลวทรามอะไรเลย. ว่าด้วยอุทายิพราหมณ์ทูลถามปัญหา ความเหมือนสูตรก่อน ต่างแต่สูตรนี้พราหมณ์ชื่ออุทายิมาเฝ้า และมีนิคมคาถาดังนี้ พรหมจารีทั้งหลาย ผู้สำรวนแล้ว ย่อมสรรเสริญยัญ (คือทาน) ที่ไม่มีการ อันจะต้องเป็นธุระริเริ่มมา จัดทำให้เป็น กัปปิยะ (คือให้เป็นของควร ปราศจาก การเบียดเบียนสัตว์) ตามกาล เช่นนั้น. อนึ่งพระพุทธเจ้าทั้งหลายผู้มีหลังคา (คือกิเลส) อันเปิดแล้ว ผู้ก้าวล่วงแล้วซึ่ง ตระกูลและคติ ผู้ฉลาดในเรื่องบุญ ทรง สรรเสริญยัญอันนั้น ในยัญ (คือการบริจาคทานปกติ) ก็ดี ในศราทธะ (คือทำบุญอุทิศผู้ตาย) ก็ดี ทาผู้มีจิตเลื่อมใสจัดไทยธรรมให้ เป็นของควรบูชาตามสมควรแล้ว บริจาค ในท่านผู้ประพฤติพรหมจรรย์ทั้งหลายซึ่ง เป็นเนื้อนาดี การบูชา การบริจาคที่ กระทำในท่านเหล่านั้น ผู้เป็นทักษิไณย- บุคคล ย่อมเป็นการบูชาอย่างดี เป็นการ บริจาคอย่างดีพร้อมมูล ยัญย่อมมีผล ไพบูลย์ และเทวดา เลื่อมใส.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ