เล่มที่ 34
ส่วนที่ 173
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 173 อ้างอิง: Book 34, Section 173 ประเภท: section
เนื้อหา
ต้นไม้ใหญ่ ๆ ได้อาศัยภูเขาหินใน ป่าสูง ย่อมเจริญ แม้ฉันใด บุตรภริยา พวกพ้อง เพื่อน หมู่ญาติ และบ่าวไพร่ ได้อาศัยกุลบดีบุคคลผู้มีศรัทธาถึงพร้อม ด้วยศีลย่อมเจริญในโลกนี้ ฉันนั้นแล ชนเหล่านั้น ผู้ที่มีสติปัญญาเห็นอยู่ ซึ่งศีล การบริจาค และสุจริตของกุลบดี บุคคลนั้น ย่อมประพฤติตาม ชนผู้ใคร่กาม (เหล่านั้น) ครั้น ประพฤติธรรมอันเป็นบรรดาไปสู่สุคติใน โลกนี้แล้ว (ละโลกนี้ไปแล้ว) ย่อมเป็น ผู้มีความยินดีบันเทิงอยู่ในเทวโลก. พึงทราบวินิจฉัย ในปัพพทสูตรที่ ๙ ดังต่อไปนี้:- ต้นไม้ใหญ่ ๆ ชื่อว่า มหาสาลา . ผู้เจริญที่สุดในตระกูล ชื่อว่า กุลปติบุคคล . ภูเขาศิลา ชื่อว่า เสโล . บทว่า อรญฺสฺมึ ได้แก่ในสถานที่ ไม่ใช่บ้าน. บทว่า พฺรหา แปลว่าใหญ่. บทว่า วเน ได้แก่ ดง. ต้นไม้ ที่ใหญ่ที่สุดในป่า ชื่อว่า วนัปปัตติ (เจ้า ไพร). บทว่า อิธ ธมฺมํ จริตฺวาน มคฺคํ สุคติคามินํ ความว่า ประพฤติธรรมกล่าวคือ มรรคที่จะให้ดำเนิน ไปสู่สุคติ. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ความเพียรพึงกระทำโดยสถาน ๓ สถาน ๓ คืออะไร คือ ความเพียรพึงกระทำเพื่อยังธรรมที่เป็นบาปอกุศลอันยิ่ง ไม่เกิดมิให้เกิดขึ้น ๑ เพื่อยังธรรมที่เป็นกุศลอันยังไม่เกิดให้เกิดขึ้น ๑ เพื่ออด กลั้นซึ่งเวทนาที่เกิดในกาย อันเป็นทุกข์กล้าแข็งเผ็ดร้อนขมขื่นไม่เจริญใจพอ จะคร่าชีวิตได้ ๑ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เมื่อภิกษุทำความเพียรเพื่อยังธรรมที่เป็น บาปอกุศลอันยังไม่เกิดมิให้เกิดขึ้น เพื่อยังธรรมที่เป็นกุศลอันยังไม่เกิดให้ เกิดขึ้น เพื่ออดกลั้นซึ่งเวทนาที่เกิดในกายอันเป็นทุกข์กล้าแข็งเผ็ดร้อน ขม ขึ้นไม่เจริญใจพอจะคร่าชีวิตได้ ภิกษุนี้ เราเรียกว่า เป็นผู้มีความเพียร มี ปัญญา มีสติ เพื่อทำที่สุดทุกข์โดยชอบ.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ