เล่มที่ 32
ส่วนที่ 3
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 3 อ้างอิง: Book 32, Section 3 ประเภท: section
เนื้อหา
มโนรถปูรณี อรรถกถาอังคุตตรนิกาย ข้าพเจ้า (พระพุทธโฆสาจารย์) ขอไหว้ พระสุคต ผู้หลุดพ้นจากคติ ผู้มีพระทัยเยือกเย็น ด้วยพระกรุณา ผู้มีมืดคือโมหะ อันแสงสว่าง แห่งปัญญาขจัดแล้ว ผู้เป็นครูของชาวโลก พร้อมทั้งมนุษย์และเทวดา พระพุทธเจ้าทรงเจริญและทำให้แจ้งคุณ เครื่องเป็นพระพุทธเจ้า เข้าถึงธรรมใดอัน ปราศจากมลทิน ข้าพเจ้าขอไหว้ธรรมนั้น อัน ยอดเยี่ยม. ข้าพเจ้าขอไหว้ ด้วยเศียรเกล้าซึ่งพระ อริยสงฆ์ทั้ง ๘ ผู้เป็นโอรสของพระตถาคตเจ้า ผู้ย่ำยีเสยซึ่งกองทัพมาร. บุญใดสำเร็จด้วยการไหว้พระรัตนตรัย ของข้าพเจ้าผู้มีจิต เลื่อมใสดังกล่าวมาฉะนี้ ข้าพเจ้าเป็นผู้ที่อานุภาพแห่งบุญนั้น ช่วยขจัด อันตรายแล้ว จักถอดภาษาสีหลออกจากคัมภีร์อรรถกถา ซึ่งพระ อรหันต์ผู้เชี่ยวชาญ ๕๐๐ องค์สังคายนามาแต่ต้น และสังคายนาต่อ ๆ มา แน่ภายหลัง ท่านพระมหินทเถระนำนายังเกาะสีหล จัดทำไว้เป็น ภาษาสีหล เพื่อให้เป็นประโยชน์แก่ชาวเกาะ แล้วยกขึ้นสู่ภาษาที่น่า รื่นรมย์ ควรแก่นัยแต่งพระบาลี คือทำเป็นภาษามคธ ไม่ให้ขัดแย้ง ลัทธิสมัยซึ่งปราศจากโทษของเหล่าพระเถระประทีปแห่งเถรวงศ์ ผู้อยู่ ในมหาวิหาร ซึ่งมีวินิจฉัยละเอียดดี ละเว้นข้อความความที่ซ้ำซาก เสียแล้ว ประกาศเนื้อความแต่งคัมภีร์อังคุตตรนิกายอันประเสริฐ อัน ประดับด้วยเอกนิบาต ทุกนิบาต ติกนิบาต เป็นต้น เพื่อให้อรรถ แจ่มแจ้ง สำหรับให้เกิดปฏิภาณอันวิจิตร แก่เหล่าพระธรรมกถึกที่ดี ซึ่งข้าพเจ้าเมื่อกล่าวเนื้อความ แห่งคัมภีร์ทีฆนิกาย และคัมภีร์มัชณิม นิกาย ภายหลังจึงพรรณนาเรื่องราวของพระนครทั้งหลาย มีกรุงสาวัตถี เป็นต้น ให้สาธุชนยินดี และเพื่อให้พระธรรมตั้งอยู่ยั่งยืน ได้ยินว่า เรื่องเหล่าใด ที่กล่าวไว้ในคัมภีร์ทั้งสองนั้น (ทีฆ, มัชฌิม) พิสดารใน คัมภีร์อังคุตตรนิกายนี้ ข้าพเจ้าจักไม่กล่าวเรื่องเหล่านั้นให้พิสดาร ยิ่งขึ้นไปอีก แต่สำหรับสูตรทั้งหลาย เนื้อความเหล่าใด เว้นเรื่องราว เสีย จะไม่แจ่มแจ้ง ข้าพเจ้าจักกล่าวเรื่องราวทั้งหลายไว้ เพื่อความ แจ่มแจ้งแต่งเนื้อความเหล่านั้น.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ