เล่มที่ 28
ส่วนที่ 386
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 386 อ้างอิง: Book 28, Section 386 ประเภท: section
เนื้อหา
ตัณหาที่มีกำลังอ่อนแรกเกิด ชื่อว่า ฉันทะ ฉันทะนั้นไม่สามารถ เพื่อให้กำหนัดได้. แต่ตัณหาที่มีกำลัง เมื่อเกิดขึ้นบ่อย ๆ จึงชื่อว่า ราคะ ราคะนั้นสามารถทำให้กำหนัดยินดีได้. ความโกรธที่มีกำลังน้อย แรกเกิด ไม่สามารถ ๒ เพื่อจะถือท่อนไม้เป็นต้นได้ ชื่อว่าโทสะ. ส่วนความโกรธที่มี กำลังมาก เกิดขึ้นติดต่อกันมา สามารถจะทำการเหล่านั้นได้ ชื่อว่า ปฏิฆะ. ส่วนความไม่รู้ที่เกิดขึ้นด้วยอำนาจแห่งความหลงและความงมงาย ชื่อว่า โมหะ. เมื่อเป็นเช่นนั้น ในสูตรนี้ เป็นอันท่านสงเคราะห์อกุศลมูล ๓ ไว้ด้วยบทที่ ๕. เมื่อถือเอาอกุศลมูลเหล่านั้นแล้ว กิเลสที่มีอกุศลธรร่ม เหล่านั้นเป็นมูล ก็เป็นอันทรงหมายเอาแล้วแล. อีกอย่างหนึ่ง ด้วยบททั้ง ๒ ว่า ฉนฺโท ราโค นี้ เป็นอันทรง หมายเอา จิตตุปบาทที่สหรคตด้วยโลภจิต ๘ ดวง. ๑. ปาฐะว่า ปริโยคาหิตฺวา ปสฺส ฉบับพม่าเป็น ปริโยคาหิตฺวา จสฺส แปลตาม ฉบับพม่า. ๒. ปาฐะว่า สมตฺโถ ฉบับพม่าเป็น อสมตฺโถ แปลตามฉบับพม่า. ด้วยบททั้ง ๒ ว่า โทโส ปฏิฆํ เป็นอันทรงหมายเอาจิตตุปบาท ที่สหรคตด้วยโทมนัส ๒ ดวง. ด้วยบทว่า โมหะ ๑ เป็นอันทรงหมายเอาจิตตุปบาทที่สหรคตด้วย อุทธัจจะและวิจิกิจฉา สองดวง ปราศจาก โลภะ และโทสะ. สรุปแล้วเป็น อันทรงแสดงจิตตุปบาท ( ฝ่ายอกุศล ) ๑๒ ดวง ทั้งหมดไว้แล้ว.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ