เล่มที่ 27
ส่วนที่ 319
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 319 อ้างอิง: Book 27, Section 319 ประเภท: section
เนื้อหา
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็ธรรมทั้งหลายที่ควรกำหนดรู้ คืออะไร ? ภิกษุทั้งหลาย ธรรมที่ควรกำหนดรู้ คือ รูป... ภิกษุทั้งหลาย ธรรมเหล่านี้ เราตถาคตเรียกว่า ปริญเญยยธรรม. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย การกำหนดรู้คืออะไร ? คือ ความสิ้นไปแห่งราคะ ความสิ้นไปแห่งโทสะ ความสิ้นไปแห่งโมหะ. ภิกษุทั้งหลาย นี้เราตถาคตเรียกว่า ปริญญาธรรม. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย ก็บุคคลผู้กำหนดรู้คือใคร ? บุคคลผู้กำหนดรู้นั้น ควรกล่าวว่า คือพระอรหันต์ ซึ่งได้แก่ท่านผู้มีชื่อ อย่างนี้ มีโคตรอย่างนี้. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย นี้เราตถาคตเรียกว่า ปริญญาตาวีบุคคล. พึงทราบวินิจฉัยใน ปริญเญยยสูตรที่ ๔ ดังต่อไปนี้ :- บทว่า ปริญฺเยฺเย ได้แก่ ธรรมทั้งหลาย ที่พึงกำหนดรู้ คือ พึงก้าวล่วง. บทว่า ปริญฺํ ได้แก่ กำหนดรู้ด้วยการก้าวล่วง. บทว่า ปริญฺาตาวึ ได้แก่ บุคคลผู้กำหนดรู้แจ้งก้าวล่วงอยู่ ด้วยปริญญานั้น. พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงถึงพระนิพพาน ด้วยบทว่า ราคกฺขโย เป็นต้น. ว่าด้วยผู้ไม่ควร และผู้ควรยกย่องว่าเป็นสมณพราหมณ์ ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย อุปาทานขันธ์ เหล่านี้ มี ๕ อย่าง. ๕ อย่างคืออะไร ? คือ อุปาทานขันธ์คือรูป ฯลฯ อุปาทานขันธ์คือวิญญาณ. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์ เหล่าใดเหล่าหนึ่ง ไม่ทราบชัด คุณ โทษ และอุบายเป็นเครื่องสลัดออก ของ อุปาทานขันธ์ ๕ เหล่านี้ ตามความจริง. ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย สมณะหรือพราหมณ์เหล่านี้ ๑ นั้น จะไม่ได้รับการยกย่องว่าเป็นสมณะ ในหมู่สมณะทั้งหลาย จะไม่ได้รับการยกย่องว่าเป็นพราหมณ์ ในหมู่ พราหมณ์ทั้งหลายเลย ทั้งท่านเหล่านั้น ก็จะไม่กระทำให้แจ้ง ๒ ซึ่ง สามัญญผล หรือพรหมัญญผล ในปัจจุบัน เพราะรู้ยิ่งด้วยตนเอง เข้าถึงอยู่.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ