เล่มที่ 27
ส่วนที่ 244
หมวด: พระไตรปิฎก ฝ่าย: ลำดับ: 244 อ้างอิง: Book 27, Section 244 ประเภท: section
เนื้อหา
พระพุทธเจ้า: ดูก่อน อัสสชิ เธอไม่มีความรำคาญ ไม่มีความเดือดร้อน อะไรบ้างหรือ ? อื่น: พระเจ้าข้า แท้ที่จริง ข้าพระองค์มีความรำคาญไม่น้อย มีความเดือดร้อนอยู่ไม่น้อยเลย. พระพุทธเจ้า: ดูก่อน อัสสชิ ก็ตัวเธอเองไม่ติเตียนตนเองได้โดยศีลบ้างหรือ ? อื่น: พระเจ้าข้า ตัวข้าพระองค์เองจะติเตียนข้าพระองค์เองได้ โดยศีลก็หาไม่. พระพุทธเจ้า: ดูก่อน อัสสชิ ถ้าหากว่า ตัวเธอเองติเตียนตนเองโดยศีลไม่ได้ เมื่อเป็นเช่นนั้น เธอจะมีความรำคาญและความเดือดร้อนอะไร ? พระพุทธเจ้า: พระเจ้าข้า ในการป่วยครั้งก่อน ข้าพระองค์ระงับ กายสังขาร (ลมหายใจเข้าออก) (ครั้งนี้ระงับไม่ได้) จึงไม่ได้สมาธิ เมื่อข้าพระองค์ไม่ได้สมาธิ จึงเกิดความสงสัยอย่างนี้ว่า เราไม่เสื่อม หรือหนอ. พระพุทธเจ้า: ดูก่อน อัสสชิ สมณพราหมณ์ที่มีสมาธิเป็นสาระ มีสมาธิ เป็นสามัญญะ เมื่อได้สมาธินั้น ย่อมเกิดความคิดอย่างนี้ว่า เราทั้งหลาย ไม่เสื่อมหรือหนอ ดูก่อน อัสสชิ เธอจะสำคัญความข้อนั้นเป็นไฉน รูปเที่ยงหรือไม่เที่ยง ? อื่น: ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า ฯลฯ พระพุทธเจ้า: วิญญาณเที่ยงหรือไม่เที่ยง ? อื่น: ไม่เที่ยง พระเจ้าข้า ฯลฯ พระพุทธเจ้า: เพราะเหตุนั้นแล ฯลฯ อริยสาวกผู้ได้สดับแล้ว เห็นอยู่อย่างนี้ ฯลฯ ย่อมทราบชัดว่า ฯลฯ กิจอื่นเพื่อความเป็นอย่างนี้มิได้มี ถ้า อริยสาวกนั้นได้เสวยสุขเวทนา ก็ทราบชัดว่า สุขเวทนานั้นไม่เที่ยง ไม่น่าพอใจ ไม่น่าเพลิดเพลิน หากว่าเสวยทุกขเวทนา ก็ทราบชัดว่า ทุกขเวทนานั้นไม่เที่ยง ไม่น่าพอใจ ไม่น่าเพลิดเพลิน ถ้าหากว่า เสวยอทุกขมสุขเวทนา ก็ทราบชัดว่า อทุกขมสุขเวทนานั้นไม่เที่ยง ไม่น่าพอใจ ไม่น่าเพลิดเพลิน หากว่าเสวยสุขเวทนา ก็ปราศจาก ความยินดียินร้าย เสวยสุขเวทนานั้น ถ้าหากว่าเสวยทุกขเวทนา ก็ ปราศจากความยินดียินร้าย เสวยทุกขเวทนานั้น ถ้าหากว่าเสวย อทุกขมสุขเวทนา ก็ปราศจากความยินดียินร้าย เสวยอทุกขมสุขเวทนา นั้น ย่อมทราบชัดว่า เวทนานั้น ไม่เที่ยง ไม่น่าพอใจ ไม่น่าเพลิดเพลิน หากว่าเสวยเวทนา ๑ มีกายเป็นที่สุด ก็ทราบชัดว่า เสวยเวทนามีกาย ๑. เวทนาทางทวารทั้ง ๕ คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย เป็นที่สุด ถ้าเสวยเวทนามีชีวิตเป็นที่สุด ก็ทราบชัดว่า เสวยเวทนา ๑ มีชีวิตเป็นที่สุด ทราบชัดว่า ก่อนแต่จะสิ้นชีวิตเพราะกายแตก ความเสวยอารมณ์ทั้งมวลในโลกนี้ไม่น่ายินดี จักเป็นของเย็น.
หมายเหตุ: เนื้อหาจัดระเบียบตามโครงสร้างแบบดั้งเดิม รักษาการอ้างอิงและลำดับตามต้นฉบับ